Politica 89.8
Πρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Ηρακλείου: «Οι άδειες θέσεις μόνιμων κατοίκων να δίνονται σε επισκέπτες και εργαζόμενους» – Ηλεκτρικό mini bus Αστόρια-Χανιόπορτα
Μια πρόταση που είναι βέβαιο ότι ανοίγει μεγάλη συζήτηση για το κυκλοφοριακό και τη στάθμευση στο κέντρο του Ηρακλείου κατέθεσε δημόσια ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ηρακλείου Μενέλαος Σκουλούδης, μιλώντας στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα, στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά»: οι θέσεις που έχουν παραχωρηθεί στους μόνιμους κατοίκους του κέντρου να μπορούν, τις ώρες που εκείνοι απουσιάζουν και δεν τις χρησιμοποιούν, να διατίθενται προσωρινά σε επισκέπτες, εργαζόμενους και επαγγελματίες.
Πρόκειται για μια παρέμβαση που αγγίζει ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα του κυκλοφοριακού στο Ηράκλειο και είναι πιθανό να προκαλέσει αντιδράσεις από κατοίκους του κέντρου, καθώς ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου θέτει ευθέως το ερώτημα γιατί δεσμευμένες θέσεις πρέπει να παραμένουν άδειες για πολλές ώρες της ημέρας, όταν την ίδια στιγμή εργαζόμενοι, επαγγελματίες και επισκέπτες αναζητούν απεγνωσμένα χώρο στάθμευσης.
Ο ίδιος, πάντως, ξεκαθαρίζει ότι δεν προτείνει να αφαιρεθούν οι θέσεις από τους μόνιμους κατοίκους. Προτείνει ένα διαφορετικό μοντέλο διαχείρισης, στο οποίο ο κάτοικος θα δηλώνει τις ώρες κατά τις οποίες χρειάζεται τη θέση και αυτή θα μπορεί να χρησιμοποιείται από άλλους στο διάστημα που απουσιάζει.
Και αυτή δεν είναι η μοναδική πρόταση του Εμπορικού Συλλόγου που βάζει νέα δεδομένα στη συζήτηση. Ο Μενέλαος Σκουλούδης προτείνει παράλληλα τη δημιουργία ενός ηλεκτρικού mini bus σταθερής διαδρομής, το οποίο θα συνδέει τη Χανιόπορτα με την Αστόρια και την πλατεία Ελευθερίας, περνώντας μέσα από την Καλοκαιρινού, δημιουργώντας ουσιαστικά έναν συνεχή άξονα μετακίνησης μέσα στο εμπορικό κέντρο.
Το μήνυμα που έστειλε μέσω του Politica 89.8 είναι σαφές: ο εμπορικός κόσμος, όπως υποστηρίζει, δεν ζητά να ξαναγεμίσει το κέντρο αυτοκίνητα. Ζητά όμως, πριν ή παράλληλα με τις πεζοδρομήσεις και τον περιορισμό της κυκλοφορίας, να δημιουργηθούν πραγματικές εναλλακτικές δυνατότητες πρόσβασης.
«Γιατί να είναι άδειες οι θέσεις και να μην μπορεί να τις χρησιμοποιήσει κανείς;»
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο ζήτημα των «μπλε» θέσεων των μόνιμων κατοίκων. Ο Μενέλαος Σκουλούδης έθεσε αρχικά θέμα διαφορετικής μεταχείρισης ανάμεσα στους κατοίκους διαφορετικών περιοχών της πόλης.
«Η Δημοτική Αρχή έχει δώσει μία μπλε γραμμή για στάθμευση μόνιμων κατοίκων. Να ξεκαθαρίσουμε, να καταλάβει ο κόσμος: ένας που κάθεται σε μια πυκνοκατοικημένη περιοχή στον Μασταμπά δεν έχει μπλε γραμμή για στάθμευση, ένας στα Καμίνια δεν έχει μπλε. Είναι αποκλειστικά για κάποιους δρόμους που είναι μέσα στην πόλη, μέσα στο κέντρο και για μένα ξεχωρίζει τους πολίτες».
Αμέσως, ωστόσο, διευκρίνισε ότι δεν αμφισβητεί το δικαίωμα των κατοίκων του κέντρου να έχουν τη δυνατότητα στάθμευσης.
«Δεν κατηγορώ την κίνηση αυτή γιατί είναι πιο πυκνοκατοικημένο το κέντρο και έχουν και αυτοί δίκιο, ένα μέρος, όχι όλο όμως, με την έννοια ότι ο μόνιμος κάτοικος δικαιούται πάρκινγκ».
Και κάπου εδώ έβαλε στο τραπέζι το ερώτημα που αναμένεται να προκαλέσει τη μεγαλύτερη συζήτηση:
«Ο μόνιμος καταστηματάρχης, τι πάει να πει αυτός που είναι από τις 9 μέχρι τις 9; Ο υπάλληλος που είναι καθημερινά εκεί, τι έχει κάνει; Δεν δικαιούται αυτός;».
«Δεν θέλουμε να τους πάρουμε τις θέσεις»
Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου επιχείρησε να προλάβει την προφανή αντίδραση που μπορεί να προκαλέσει η πρόταση στους κατοίκους του κέντρου, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν μιλά για κατάργηση του δικαιώματός τους στη στάθμευση.
«Εκεί που εμείς κολλάμε, δεν θέλουμε να τους πάρουμε τις θέσεις. Απλά στη συζήτηση το λέμε: οι θέσεις μπορεί να δοθούν, να τις δικαιούνται».
Στη συνέχεια περιέγραψε με ένα απλό παράδειγμα τη λογική της πρότασης:
«Όταν όμως εγώ φεύγω από το πρωί στις 7 και γυρνάω στις 4 το απόγευμα και είναι οι θέσεις από κάτω και απαγορεύεται να παρκάρει οποιοσδήποτε που δεν είναι μόνιμος κάτοικος και είναι άδειες οι μπλε θέσεις στάθμευσης…».
Και έθεσε ευθέως το ερώτημα:
«Δεν είναι κάπως παράλογο να είναι οι θέσεις άδειες και να μην μπορεί να γίνεται χρήση από επισκέπτες, καταστηματάρχες, υπαλλήλους;».
Η πρόταση επομένως δεν αφορά μόνιμη παραχώρηση των συγκεκριμένων θέσεων σε τρίτους. Αφορά τη δυνατότητα να αξιοποιούνται συγκεκριμένες ώρες, όταν ο δικαιούχος κάτοικος έχει δηλώσει ότι απουσιάζει.
Τι γίνεται αν επιστρέψει ο κάτοικος και βρει τη θέση πιασμένη;
Ακριβώς σε αυτό το σημείο βρίσκεται και η μεγαλύτερη πρακτική δυσκολία της πρότασης. Στη συνέντευξη τέθηκε στον Μενέλαο Σκουλούδη το ενδεχόμενο ένας κάτοικος να επιστρέψει στο σπίτι του και να διαπιστώσει ότι η θέση εξακολουθεί να είναι κατειλημμένη από τον επισκέπτη που είχε δικαίωμα να τη χρησιμοποιήσει μέχρι συγκεκριμένη ώρα.
Ο ίδιος αποκάλυψε ότι ο Εμπορικός Σύλλογος έχει ήδη αναζητήσει τεχνική λύση:
«Εμείς κάναμε και μια έρευνα αγοράς, βρήκαμε και μια εταιρεία, πώς μπορεί αυτό να δουλέψει με συντεταγμένες, να δηλώσουν οι κάτοικοι που δικαιούνται τις ώρες που το θέλουν το πάρκινγκ».
Η λογική είναι να υπάρχει ένα ηλεκτρονικά ελεγχόμενο σύστημα στο οποίο ο κάτοικος θα προσδιορίζει πότε χρειάζεται τη θέση.
Όταν του επισημάνθηκε ότι μπορεί να προκύψουν ακόμη και συγκρούσεις εάν κάποιος δεν απομακρύνει εγκαίρως το αυτοκίνητό του, ο κ. Σκουλούδης απάντησε:
«Αν είναι ελεγχόμενη στάθμευση με κάρτα, μπορεί να βάλεις την ώρα από πότε μέχρι πότε είναι».
Πρόκειται ουσιαστικά για ένα μοντέλο χρονικής διαχείρισης των θέσεων στάθμευσης που, εφόσον εξεταστεί από τον Δήμο, αναμένεται να ανοίξει μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση για το ποιος τελικά έχει προτεραιότητα στον περιορισμένο δημόσιο χώρο του κέντρου: ο μόνιμος κάτοικος, ο εργαζόμενος, ο επαγγελματίας ή ο επισκέπτης.
Ηλεκτρικό mini bus από Χανιόπορτα μέχρι Αστόρια
Εξίσου σημαντική είναι η πρόταση του Εμπορικού Συλλόγου για ένα νέο μέσο μετακίνησης στον πυρήνα του κέντρου.
Ο Μενέλαος Σκουλούδης διευκρίνισε ότι η αναφορά του Συλλόγου σε «σταθερή τροχιά» δεν σημαίνει τραμ ή τρένο, αλλά ένα μικρό ηλεκτρικό όχημα μαζικής μεταφοράς που θα ακολουθεί σταθερά την ίδια διαδρομή και θα περνά σε πολύ συχνά χρονικά διαστήματα.
«Αυτή η πρόταση έχει ζητηθεί και ξαναζητηθεί και με κυκλοφοριολόγους και με μελετητές. Δεν είναι μια πρόταση που απλά ήρθε σε κάποιον από εμάς ή σε εμένα να τη βάλει στο τραπέζι».
Και εξήγησε:
«Όταν λέμε σταθερή τροχιά δεν εννοούμε ούτε τραμ ούτε τρένο. Εννοούμε σταθερή τροχιά, να κάνει σταθερό δρομολόγιο ένα mini bus ηλεκτρικό, το οποίο μπορεί να κινείται ακόμα και στους πεζόδρομους, γιατί θα είναι ένα και θα είναι μαζικής μεταφοράς, και να συνδέσει την Αστόρια, πλατεία Ελευθερίας δηλαδή, με τη Χανιόπορτα».
Χανιόπορτα-Καλοκαιρινού -Αστόρια και επιστροφή
Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου περιέγραψε μάλιστα αναλυτικά πώς φαντάζεται τη λειτουργία του:
«Να συνδέσουμε το ΚΤΕΛ της Χανιόπορτας, περιφερειακά δηλαδή εκεί που υπάρχουν και χώροι στάθμευσης, εκεί που μπορεί να βρει και ο Δήμος αν νοικιάσει ανοιχτά οικόπεδα. Την είσοδο της πόλης από τη Χανιόπορτα, να περνάει Σταυρό, να περνάει όλη την Καλοκαιρινού και να ανεβαίνει μέχρι την Αστόρια και την πλατεία Ελευθερίας και να επιστρέφει πίσω».
Σύμφωνα με τον ίδιο, το ηλεκτρικό όχημα θα κινείται με χαμηλή ταχύτητα, χωρίς την όχληση ενός συμβατικού λεωφορείου:
«Αν κινείται ένα ηλεκτρικό με πολύ χαμηλή ταχύτητα, εννοείται, και χωρίς φασαρία γιατί θα είναι ηλεκτρικό… Αυτό θεωρούμε ότι θα δώσει πάρα πολύ μεγάλη προσβασιμότητα στο κέντρο, γιατί θα είναι κοντινή διαδρομή, θα είναι συχνή, δεν θα κάνει όχληση γιατί είναι ηλεκτρικό και μιλάμε για σταθερή τροχιά για να είναι συγκεκριμένο το δρομολόγιό του».
«Δεν θέλουμε το Ηράκλειο αυτοκινητούπολη»
Το ενδιαφέρον είναι ότι οι παραπάνω προτάσεις δεν συνοδεύονται από αίτημα επιστροφής των αυτοκινήτων στους πεζοδρομημένους δρόμους. Το αντίθετο.
Όταν ο Χρήστος Κώνστας έθεσε στον πρόεδρο του Εμπορικού Συλλόγου το δίλημμα εάν το βασικό πρόβλημα του κέντρου είναι ότι πλέον δεν μπαίνουν αρκετά αυτοκίνητα ή ότι δεν έχει δημιουργηθεί αξιόπιστη εναλλακτική ώστε να μη χρειάζεται να μπαίνουν, η απάντηση ήταν απόλυτη:
«Καθαρά το δεύτερο».
Και συνέχισε:
«Δεν είμαστε αυτοί που ζητάμε η πόλη του Ηρακλείου να είναι αυτοκινητούπολη. Όπως βλέπετε, έχουμε συμβάλει στο μέγιστο και για να γίνει η πεζοδρόμηση της 1821. Ακόμα και για την Έβανς από πάνω και για την Καλοκαιρινού που γίνεται τώρα δεν υπάρχουν αντιδράσεις όσον αφορά την πεζοδρόμησή της».
Ο ίδιος συμπύκνωσε τη φιλοσοφία των προτάσεων σε μία φράση:
«Δεν είμαστε αυτοί που θέλουμε το αυτοκίνητο να παρκάρει έξω από το κατάστημα. Σε καμία περίπτωση. Θέλουμε να φτιαχτούν υποδομές και πιέζουμε να φτιαχτούν υποδομές, να υπάρχει προσβασιμότητα μέχρι την πόλη και ας περπατήσει ο πολίτης μετά και ο καταναλωτής να κάνει τη βόλτα του μέσα στην αγορά».
«Ο επισκέπτης από το χωριό δεν θα ψάχνει πού θα παρκάρει και από πού θα πάρει λεωφορείο»
Για τον Εμπορικό Σύλλογο, ωστόσο, οποιοδήποτε σχέδιο περιορισμού του αυτοκινήτου πρέπει να λαμβάνει υπόψη και την πραγματικότητα των ανθρώπων που φτάνουν στο Ηράκλειο από την περιφέρεια.
«Δεν είναι όλοι της μαζικής μεταφοράς, είτε γιατί έχουν προβλήματα κινητικότητας είτε γιατί δεν έχουν συνηθίσει να παίρνουν λεωφορείο. Υπάρχει πολύς κόσμος που δεν θα μπει μέσα σε μέσο μαζικής μεταφοράς».
Και πρόσθεσε:
«Ένας που έρχεται από ένα χωριό, ας πούμε από την επαρχία, δεν θα μπει στη διαδικασία να ψάξει πού θα παρκάρει, πού θα πάρει το λεωφορείο και μπορεί και να μη γνωρίζει. Για αυτές τις περιπτώσεις λέμε να υπάρχει κοντά στην πόλη του Ηρακλείου, περιφερειακά αλλά κοντά, ένα πάρκινγκ που μπορεί να πάει κάποιος επισκέπτης να παρκάρει».
Το παράδειγμα του Παγκρητίου: «Τα mini bus είναι γεμάτα»
Ο κ. Σκουλούδης υποστηρίζει ότι το μοντέλο «αφήνω το αυτοκίνητο έξω και μπαίνω στο κέντρο με mini bus» δεν αποτελεί θεωρητική άσκηση, καθώς εφαρμόζεται ήδη σε έναν βαθμό.
«Έχουμε δει ότι οι παρεμβάσεις που έχουν γίνει με τα mini bus έχουν εξυπηρετήσει τουλάχιστον το 50% της πρόσβασης της πόλης. Και το λέω αυτό γιατί έχουμε παρακολουθήσει: αν πάτε κι εσείς στο Παγκρήτιο αυτή τη στιγμή, το πρωί είναι γεμάτο αυτοκίνητα».
Όπως περιέγραψε:
«Ανά ένα τέταρτο αυτοκίνητα παρκάρουν. Φεύγουν τα μεν, έρχονται τα άλλα. Αν δείτε, οι μπλε γραμμές, οι κόκκινες και οι πράσινες, αυτές κυκλοφορούν και τα mini bus είναι γεμάτα. Φανταστείτε ότι αυτά τα αυτοκίνητα έχουν αποσυμφορήσει το κέντρο».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους εργαζομένους που διαφορετικά θα έπρεπε να πληρώνουν καθημερινά για στάθμευση:
«Ένας υπάλληλος εκεί που λέει ότι παίρνει 800 ευρώ μισθό, σίγουρα τα 100 ευρώ πάνε στη θέση που θα βάλει το αυτοκίνητό του. Οπότε με το που άνοιξε αυτή η γραμμή αφήνει το αυτοκίνητο έξω, μπαίνει με το mini bus, είναι ανά τέταρτο, σχολάει, παίρνει το mini bus και παίρνει το αυτοκίνητο. Γλίτωσε αμέσως ο ίδιος υπάλληλος 100 ευρώ».
«Δεν είναι λίγο. Είναι σοβαρό το ποσό που μιλάμε», τόνισε.
«Δεν μας ενδιαφέρει μόνο να είναι δωρεάν, μας ενδιαφέρει να περνάει συχνά»
Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου ξεκαθάρισε ακόμη ότι το κρίσιμο στοιχείο για την επιτυχία ενός τέτοιου συστήματος δεν είναι αποκλειστικά η δωρεάν μεταφορά.
«Δεν το πάμε στο δωρεάν. Το πάμε στο ότι υπάρχουν συχνά δρομολόγια. Δηλαδή όπου σταματήσεις περνάει το mini bus, μπαίνεις και φεύγεις. Δεν σε καθυστερεί».
Αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι το στοιχείο που μπορεί να πείσει έναν πολίτη να αφήσει πραγματικά το ΙΧ εκτός κέντρου: να γνωρίζει ότι δεν θα ανταλλάξει το πρόβλημα του πάρκινγκ με πολύωρη αναμονή για το επόμενο λεωφορείο.
«Οι πεζοδρομήσεις βοηθούν»-Η εντυπωσιακή αλλαγή στάσης στην 1821
Παρά τις ενστάσεις για την πρόσβαση, ο Μενέλαος Σκουλούδης εμφανίστηκε ξεκάθαρα θετικός στις πεζοδρομήσεις, αρκεί αυτές να συνοδεύονται από τις κατάλληλες υποδομές.
«Οι πεζοδρομήσεις θεωρώ ότι όταν έχεις κάνει την υποδομή για να υπάρχει πρόσβαση μέχρι τον πεζόδρομο ή κοντά στον πεζόδρομο, οι πεζοδρομήσεις βοηθάνε πάντα».
Ως χαρακτηριστικότερο παράδειγμα χρησιμοποίησε την 1821 και αποκάλυψε πόσο έντονη ήταν αρχικά η αντίδραση των ίδιων των καταστηματαρχών:
«Τότε είχαμε μια μεγάλη κόντρα με τους καταστηματάρχες της 1821 που ήθελαν να παραμείνει ο δρόμος αυτός προσβάσιμος με τα αυτοκίνητα, να είναι κανονικός αυτοκινητόδρομος. Και όταν λέμε είχαμε κοντραριστεί, είχαμε φτάσει στο σημείο μέχρι και να μας βρίζουν μπροστά μας».
Μετά την ανάπλαση, όμως, σύμφωνα με τον ίδιο, συνέβη σχεδόν το αντίθετο:
«Όταν έγινε η ανάπλαση και καταλήξαμε ότι θα γίνει η ανάπλαση και θα παραμείνει η 1821 με ξεχωριστό σημείο για να περνούν τουλάχιστον τα μέσα μαζικής μεταφοράς ή μικρά mini bus, ξεσηκώθηκε ο κόσμος και δεν θέλει να περάσει ούτε ποδήλατο, που λέει ο λόγος. Λέει “είναι πεζόδρομος, δεν περνάει κανένας”».
«Οι ίδιοι καταστηματάρχες που είχαμε φτάσει στην κόντρα την προηγούμενη φορά», παρατήρησε χαρακτηριστικά.
Και εξήγησε γιατί θεωρεί ότι άλλαξαν άποψη:
«Σε έναν πεζόδρομο ο επισκέπτης μπαίνει, δεν έχει το άγχος του αυτοκινήτου, δεν έχει το άγχος του παιδιού μην το πατήσει κανένας, προχωράει και διαθέτει περισσότερο χρόνο μπροστά στη βιτρίνα».
Από τις προτάσεις στην πράξη -Τι έχει προχωρήσει ο Δήμος;
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι πόσες από αυτές τις προτάσεις μπορούν πράγματι να εφαρμοστούν.
Ο Μενέλαος Σκουλούδης αποκάλυψε ότι ο Εμπορικός Σύλλογος τις έχει ήδη μεταφέρει στη Δημοτική Αρχή, μετά και το κλείσιμο των χώρων στάθμευσης στην περιοχή των τειχών.
«Όταν είχαν κλείσει τα πάρκινγκ της Έβανς πιο πάνω, που ήταν στα τείχη και τα έκλεισε το Υπουργείο Πολιτισμού, πήγαμε με όλους τους φορείς στο Δημαρχείο. Τότε κρατάγαμε εμείς, με τις υπογραφές, τις προτάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου του Εμπορικού Συλλόγου και τις δώσαμε. Συζητήσαμε εκεί, μας είπαν ότι είναι εφαρμόσιμες κάποιες».
Όπως ανέφερε, από τον Δήμο έχει γίνει λόγος για περίπου 800 θέσεις εντός πόλης που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν με κάρτα, ενώ έχουν ακολουθήσει δύο ακόμη συναντήσεις.
«Μετά το εξάμηνο έχουμε κάνει δύο συναντήσεις. Μας έχουν πει ότι ψάχνουν να βρουν κάπου για να νοικιαστεί».
Για τον χώρο που έχει συζητηθεί στην περιοχή του λιμανιού και την πιθανότητα να χρησιμοποιηθεί προσωρινά για στάθμευση, ο κ. Σκουλούδης είπε ότι έχει συζητηθεί με τη Δημοτική Αρχή:
«Εμείς είχαμε κάνει μία συνάντηση με τον κ. Καλοκαιρινό και τον κ. Σπυριδάκη στο Δημαρχείο, που μας είπαν ότι το τρέχουν».
Ωστόσο, συγκεκριμένη ημερομηνία δεν υπάρχει ακόμη:
«Να ξέρουμε ότι ξεκινάει τάδε ημερομηνία, δεν έχουμε. Απλά μας είπαν ότι το προχωράνε, υπάρχουν γραφειοκρατικά θέματα, θα ξεπεραστούν και θα γίνει».
Οι προτάσεις του Εμπορικού Συλλόγου βάζουν πλέον στο τραπέζι μια διαφορετική συζήτηση για το κέντρο του Ηρακλείου. Όχι εάν θα επιστρέψει το αυτοκίνητο στους πεζόδρομους, αλλά πού θα αφήνει ο πολίτης το ΙΧ του, πώς θα φτάνει γρήγορα στην αγορά και, κυρίως, πώς θα μοιράζεται ο λιγοστός διαθέσιμος χώρος στάθμευσης ανάμεσα σε κατοίκους, εργαζόμενους, επαγγελματίες και επισκέπτες.
Και ακριβώς εκεί βρίσκεται ίσως και το πιο «εκρηκτικό» στοιχείο της πρότασης Σκουλούδη: οι μπλε θέσεις των κατοίκων παύουν να αντιμετωπίζονται ως χώροι που πρέπει να μένουν δεσμευμένοι ολόκληρο το 24ωρο, ακόμη και όταν είναι άδειοι, και μπαίνει για πρώτη φορά ευθέως στο τραπέζι η χρονική κοινή χρήση τους. Μια πρόταση που, εφόσον περάσει από τη θεωρία στη δημόσια διαβούλευση, είναι δεδομένο ότι θα προκαλέσει μεγάλη συζήτηση στο Ηράκλειο.
