
Οι νέοι δεν γύρισαν την πλάτη στην πολιτική.
Οι πολιτικοί που κυβέρνησαν τους γύρισαν την πλάτη.
Και επειδή οι νέοι δεν μπήκαν στον κόπο να αναζητήσουν και να μελετήσουν τη σύγχρονη πολιτική ιστορία του τόπου, έχουν κυρίως αποσπασματικές μνήμες από όσα έβλεπαν να συμβαίνουν στα σπίτια τους από το 2008 και μετά.
Μεγάλωσαν μέσα στην οικονομική κρίση, άκουσαν για μνημόνια, περικοπές, ανεργία, χρεοκοπίες και υποσχέσεις που δεν τηρήθηκαν. Είδαν τους γονείς τους να αγωνιούν για το αύριο και μια ολόκληρη κοινωνία να προσπαθεί να σταθεί όρθια.
Και σήμερα αναζητούν πρόσωπα χωρίς φθορά, φορμόλη και «ναφθαλίνη».
Το γεγονός ότι σημαντικό μέρος των νέων στρέφεται προς κόμματα της Δεξιάς, πέρα από τα στρατολογημένα νιάτα του «κόκκινου στρατού», όπως τουλάχιστον διαπιστώνω από τις συζητήσεις μου και από δημοσκοπικές ενδείξεις, θα έπρεπε να προβληματίσει σοβαρά εκείνους που τους κουνούσαν το μαντήλι τόσα χρόνια και τελικά τους απώθησαν.
Αν νομίζετε ότι τα κοριτσάκια που πηγαίνουν χαρτάκια στον Αλέξη για να προτείνουν το όνομα του νέου κόμματος ή άλλα επικοινωνιακά τεχνάσματα που παρακολουθώ εδώ κι εκεί μπορούν να γυρίσουν τους νέους πίσω, κάνετε μεγάλο λάθος.
Και το λέω γιατί μιλάω μαζί τους.
Ακούω τις αγωνίες τους, τις απόψεις τους, την οργή τους, αλλά κυρίως την απαξίωση με την οποία αντιμετωπίζουν ένα πολιτικό σύστημα που εξακολουθεί να τους μιλά με τη γλώσσα του χθες.
Οι νέοι δεν αναζητούν έναν καινούργιο σωτήρα με παλιά συνταγή. Αναζητούν έναν λόγο να πιστέψουν ξανά.
Δεν τους συγκινούν οι κομματικές επετηρίδες, οι ιστορικές διαδρομές των στελεχών, τα οικογενειακά πολιτικά τζάκια και οι ανακυκλωμένες υποσχέσεις.
Δεν τους ενδιαφέρει ποιος υπήρξε υπουργός πριν από είκοσι χρόνια ούτε ποιος θεωρεί τον εαυτό του ιστορικά δικαιωμένο.
Τους ενδιαφέρει αν μπορούν να νοικιάσουν ένα σπίτι χωρίς να χρειάζονται τρεις μισθούς. Αν μπορούν να εργαστούν με αξιοπρέπεια. Αν η μόρφωση και οι κόποι τους θα έχουν αντίκρισμα. Αν μπορούν να δημιουργήσουν οικογένεια χωρίς να θεωρείται αυτό οικονομικό εγχείρημα υψηλού κινδύνου.
Και πάνω απ’ όλα, αν υπάρχει κάποιος που τους ακούει πραγματικά.
Γιατί το μεγαλύτερο λάθος των παραδοσιακών κομμάτων είναι ότι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τη νέα γενιά σαν ένα εκλογικό ακροατήριο που μπορεί να χειραγωγηθεί με συνθήματα, βιντεάκια, επικοινωνιακές καμπάνιες και μερικές φωτογραφίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Όμως οι νέοι έχουν μάθει να αναγνωρίζουν το κατασκευασμένο.
Μπορεί να μη γνωρίζουν όλες τις λεπτομέρειες της Μεταπολίτευσης, αλλά γνωρίζουν πολύ καλά ποιοι τους ζητούν να εμπιστευτούν ξανά ένα σύστημα που στα δικά τους μάτια δεν απέδωσε.
Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο πολιτικό παράδοξο.
Τα κόμματα που επί δεκαετίες επικαλούνταν τη νεολαία, την πρόοδο και την κοινωνική αλλαγή δυσκολεύονται σήμερα να κατανοήσουν γιατί ένα μέρος αυτής της γενιάς αναζητά πολιτική έκφραση σε χώρους που οι ίδιοι χαρακτηρίζουν συντηρητικούς, αντισυστημικούς ή ακόμη και ακραίους.
Αντί να αναρωτηθούν τι έκαναν λάθος, προτιμούν να κατηγορούν τους νέους ότι παρασύρονται.
Αντί να εξετάσουν γιατί έχασαν την εμπιστοσύνη τους, επιχειρούν να τους υποδείξουν τι πρέπει να ψηφίσουν.
Μόνο που η εμπιστοσύνη δεν κληρονομείται, δεν επιβάλλεται και κυρίως δεν αγοράζεται με επικοινωνιακά τεχνάσματα.
Κερδίζεται.
Και για να κερδηθεί χρειάζεται κάτι που σπανίζει στην ελληνική πολιτική σκηνή: ειλικρίνεια, συνέπεια, αυτοκριτική και πραγματική ανανέωση.
Όχι ανανέωση προσώπων με τις ευλογίες των παλιών μηχανισμών.
Όχι νέα λογότυπα πάνω σε φθαρμένες πολιτικές αντιλήψεις.
Όχι καινούργιες κομματικές ταμπέλες για να στεγάσουν τις ίδιες φιλοδοξίες.
Αλλά ανανέωση νοοτροπίας.
Ας μην αυταπατώνται, λοιπόν, οι ηγεσίες των τριών παραδοσιακών κομμάτων.
Το γεγονός ότι ένας νέος δεν εκφράζεται από τη Νέα Δημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ ή τον ΣΥΡΙΖΑ δεν σημαίνει ότι είναι απολίτικος.
Μπορεί να σημαίνει ακριβώς το αντίθετο.
Ότι παρακολουθεί, συγκρίνει, απορρίπτει και αναζητά κάτι διαφορετικό.
Βεβαίως, η νεολαία δεν αποτελεί ένα ενιαίο πολιτικό σώμα. Υπάρχουν διαφορετικές ιδεολογίες, κοινωνικές αφετηρίες και προτεραιότητες. Και κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει με βεβαιότητα την εκλογική συμπεριφορά μιας ολόκληρης γενιάς.
Ωστόσο, η απομάκρυνση πολλών νέων από τις παραδοσιακές κομματικές ταυτίσεις είναι ένα μήνυμα που κανένα πολιτικό επιτελείο δεν δικαιούται να αγνοεί.
Γιατί στις επόμενες κάλπες μπορεί να αποδειχθεί ότι η μεγαλύτερη πολιτική ανατροπή δεν θα προέλθει από τις συμφωνίες κορυφής, τις μεταγραφές στελεχών ή την ίδρυση ενός ακόμη κόμματος.
Μπορεί να προέλθει από εκείνους που οι επαγγελματίες της πολιτικής έπαψαν να υπολογίζουν.
Από τους νέους που δεν χρωστούν τίποτα σε κανέναν κομματικό μηχανισμό.
Που δεν αισθάνονται υποχρεωμένοι να συνεχίσουν τις πολιτικές επιλογές των γονιών τους.
Που δεν συγκινούνται από τα παλιά διλήμματα και δεν φοβούνται να ανατρέψουν τις βεβαιότητες των δημοσκόπων.
Και τότε κάποιοι θα ανακαλύψουν, με μεγάλη καθυστέρηση, ότι η νέα γενιά δεν ήταν απούσα από την πολιτική. Ήταν απούσα από τα δικά τους κομματικά σχέδια.
Έχω την αίσθηση, από όσα ακούω και συζητώ, ότι πολλοί νέοι έχουν ήδη πάρει τις αποφάσεις τους.
Και αν αυτή η διάθεση αποτυπωθεί τελικά στην κάλπη, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι καταπέλτης για όσους θεωρούν ότι η πολιτική εκπροσώπηση αποτελεί κληρονομικό δικαίωμα.
Γιατί οι γενιές αλλάζουν, οι κοινωνίες εξελίσσονται και οι πολιτικοί κύκλοι κάποτε κλείνουν.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι «τι θα κάνουμε με τους νέους;».
Το ερώτημα είναι τι θα κάνουν οι νέοι με όλους εκείνους που επί χρόνια αποφάσιζαν για το μέλλον τους χωρίς να τους ακούν.
H απάντηση θα δοθεί στην κάλπη.
Όχι με χαρτάκια, σκηνοθετημένα χαμόγελα και επικοινωνιακές παραστάσεις.
Αλλά με την ψήφο μιας γενιάς που δεν έχει καμία διάθεση να ζήσει το αύριο με τα φθαρμένα υλικά του χθες.