Politica 89.8
Κόκκινα δάνεια: Τι αλλάζει από Σεπτέμβριο για τους δανειολήπτες – Νέες δόσεις, ρυθμίσεις και προθεσμίες
Αλλαγές που επηρεάζουν άμεσα χιλιάδες δανειολήπτες έρχονται από τον Σεπτέμβριο στα κόκκινα και ρυθμισμένα δάνεια. Στο επίκεντρο βρίσκονται τέσσερις μεγάλες κατηγορίες: τα δάνεια του νόμου Κατσέλη, τα step up, τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο και οι οφειλές που διαχειρίζονται οι servicers.
Για τους δανειολήπτες, το επόμενο διάστημα έχει ιδιαίτερη σημασία. Άλλοι θα λάβουν νέα δοσολόγια και θα δουν χαμηλότερες επιβαρύνσεις, άλλοι θα κληθούν να αποφασίσουν εάν θα αλλάξουν τη σύμβασή τους, ενώ για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο να δοθεί περισσότερος χρόνος για τη μετατροπή τους σε ευρώ.
1. Νόμος Κατσέλη: Τι αλλάζει στις δόσεις
Η πιο άμεση αλλαγή αφορά περίπου 100.000 δάνεια που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη. Μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου, αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζεται ο τόκος. Ο υπολογισμός θα γίνεται στη μηνιαία δόση και όχι στο συνολικό ποσό της οφειλής, όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα.
Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι οι δικαιούχοι θα πρέπει να λάβουν νέο δοσολόγιο, στο οποίο θα αποτυπώνεται η μελλοντική πορεία του δανείου με βάση τον νέο τρόπο υπολογισμού.
Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για να επιστραφούν στους δανειολήπτες ποσά που αντιστοιχούν σε επιπλέον τόκους που καταβλήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Τράπεζες και servicers επεξεργάζονται τα στοιχεία των δανείων, ενώ προετοιμάζεται και η πλατφόρμα μέσω της οποίας θα γίνονται οι σχετικοί υπολογισμοί. Μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία, τράπεζες και servicers αντιμετωπίζουν τις δόσεις χωρίς τον παλαιό υπολογισμό των τόκων.
2. Τι γίνεται εάν ο οφειλέτης έχει δεύτερο ακίνητο
Η ευνοϊκή αλλαγή στους τόκους συνοδεύεται από την ενεργοποίηση μιας πρόβλεψης του νόμου Κατσέλη που μέχρι σήμερα δεν είχε ουσιαστικά εφαρμοστεί. Αφορά τους οφειλέτες που, εκτός από την κύρια κατοικία τους, διαθέτουν και άλλη ακίνητη περιουσία.
Η πρώτη κατοικία διαχωρίζεται από τα υπόλοιπα ακίνητα, τα οποία μπορούν να οδηγηθούν σε εκποίηση για την αποπληρωμή μέρους της οφειλής. Επομένως, όσοι έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη και διαθέτουν περισσότερα ακίνητα θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η προστασία της κύριας κατοικίας δεν συνεπάγεται αυτομάτως και προστασία του συνόλου της περιουσίας τους.
3. Step up: Τι θα προτείνουν οι τράπεζες από Σεπτέμβριο
Δεύτερη μεγάλη κατηγορία είναι τα λεγόμενα step up δάνεια. Σε αρκετές από αυτές τις συμβάσεις οι δανειολήπτες καταβάλλουν εδώ και πολλά χρόνια ποσά που καλύπτουν κυρίως τόκους, χωρίς να μειώνεται ουσιαστικά το κεφάλαιο. Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες έχουν περάσει ακόμη και περισσότερα από δέκα χρόνια πληρωμών, αλλά το υπόλοιπο του δανείου παραμένει σχεδόν αμετάβλητο.
Το συνολικό ύψος των συγκεκριμένων συμβάσεων υπολογίζεται μεταξύ 4,5 και 5 δισ. ευρώ. Μέχρι σήμερα έχουν μετατραπεί σε τοκοχρεολυτικά δάνεια συμβάσεις άνω των 2,2 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου οι μισές.
Ο στόχος των τραπεζών είναι μέχρι το τέλος του έτους το ποσοστό να φθάσει στο 70%. Για τον λόγο αυτό από τον Σεπτέμβριο ξεκινούν νέες, διευρυμένες καμπάνιες προς τους δανειολήπτες.
Η πρόταση που θα κάνουν οι τράπεζες είναι η μετατροπή των δανείων σε κανονικά τοκοχρεολυτικά, ώστε κάθε μηνιαία καταβολή να αποπληρώνει τόσο τόκους όσο και μέρος του κεφαλαίου. Στις προτάσεις περιλαμβάνονται σταθερά επιτόκια της τάξης του 3% για όλη τη διάρκεια του δανείου.
4. Τι γίνεται αν κάποιος δεν δεχθεί τη μετατροπή
Αυτό είναι ένα από τα βασικά σημεία που πρέπει να προσέξουν οι κάτοχοι step up δανείων. Οι εκτιμήσεις της αγοράς δείχνουν ότι ο στόχος για μετατροπή του 70% των συμβάσεων δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί.
Για το τμήμα των δανείων που θα παραμείνει εκτός της διαδικασίας, οι τράπεζες εξετάζουν την πώληση ή την τιτλοποίησή τους. Η Eurobank έχει ήδη προχωρήσει τις σχετικές εργασίες, ενώ και η Τράπεζα Πειραιώς εξετάζει τις επόμενες κινήσεις της.
Αυτό σημαίνει ότι οι δανειολήπτες που θα λάβουν πρόταση μετατροπής θα πρέπει να εξετάσουν προσεκτικά τους νέους όρους, τη μηνιαία δόση, το επιτόκιο και το συνολικό ποσό που θα καταβάλουν έως τη λήξη της σύμβασης.
5. Ελβετικό φράγκο: Πιθανός επιπλέον χρόνος
Σε αναμονή βρίσκονται και οι δανειολήπτες με δάνεια σε ελβετικό φράγκο. Η ισχύουσα προθεσμία για τη μετατροπή των συμβάσεων σε ευρώ λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου. Μέχρι στιγμής εκτιμάται ότι έχει καλυφθεί περίπου το 60% του στόχου. Ωστόσο, στην αγορά θεωρούν πιθανό να δοθεί νέα παράταση, καθώς οι θερινοί μήνες περιόρισαν τον διαθέσιμο χρόνο για την ολοκλήρωση των διαδικασιών. Εφόσον ληφθεί σχετική απόφαση, η νέα προθεσμία θα μπορούσε να φθάσει έως το τέλος του έτους.
Οι ενδιαφερόμενοι, πάντως, δεν θα πρέπει να θεωρούν δεδομένη την παράταση όσο δεν υπάρχει επίσημη απόφαση και θα πρέπει να έχουν ως σημείο αναφοράς την ισχύουσα προθεσμία της 30ής Σεπτεμβρίου.
6. Τι αλλάζει για όσους έχουν δάνειο σε servicer
Νέες παρεμβάσεις προετοιμάζονται και για τη λειτουργία των servicers. Στόχος είναι να βελτιωθεί η εξυπηρέτηση των οφειλετών και να έχουν σαφέστερη και ταχύτερη ενημέρωση για το υπόλοιπο του δανείου, τις δόσεις, τις πληρωμές και τις διαθέσιμες επιλογές ρύθμισης.
Οι αλλαγές αναμένεται να δημιουργήσουν πρόσθετες υποχρεώσεις και κόστος στις εταιρείες διαχείρισης, καθώς θα χρειαστεί να προσαρμόσουν τον τρόπο λειτουργίας και εξυπηρέτησης των δανειοληπτών.
Τι πρέπει να προσέξουν οι δανειολήπτες
Ο Σεπτέμβριος, επομένως, γίνεται μήνας αποφάσεων για πολλές διαφορετικές κατηγορίες οφειλετών. Όσοι βρίσκονται στον νόμο Κατσέλη θα πρέπει να ελέγξουν το νέο δοσολόγιο και τον επανυπολογισμό των τόκων.
Όσοι έχουν step up δάνειο θα πρέπει να συγκρίνουν τους παλιούς με τους νέους όρους πριν αποδεχθούν πρόταση μετατροπής. Οι κάτοχοι δανείων σε ελβετικό φράγκο θα πρέπει να παρακολουθούν την προθεσμία της 30ής Σεπτεμβρίου, χωρίς να θεωρούν δεδομένη μια νέα παράταση.
