Β. Σωτηρόπουλος: «Αν η Ασημακοπούλου καταδικαστεί τελεσίδικα θα κληθεί να αποζημιώσει το Δημόσιο που ήδη αποζημιώνει τους αποδήμους για τη διαρροή των δεδομένων τους»

Η υπόθεση της διαρροής προσωπικών δεδομένων αποδήμων και η πρωτόδικη ποινική καταδίκη πολιτικών προσώπων για παραβίαση κανόνων προστασίας προσωπικών δεδομένων ανοίγει έναν νέο κύκλο συζήτησης για το κράτος δικαίου, τη λογοδοσία των πολιτικών προσώπων και τις ευθύνες απέναντι στους πολίτες. Μιλώντας στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα, ο νομικός Βασίλης Σωτηρόπουλος χαρακτήρισε την εξέλιξη «ιστορική στιγμή», ενώ εξήγησε ότι εφόσον υπάρξει αμετάκλητη καταδίκη, το Δημόσιο θα είναι υποχρεωμένο να αναζητήσει από τους υπαίτιους τα ποσά που ήδη καταβάλλει ως αποζημιώσεις στους απόδημους των οποίων τα προσωπικά δεδομένα διέρρευσαν.
«Μια καλή ημέρα για το κράτος δικαίου»
Ο κ. Σωτηρόπουλος σημείωσε ότι η συγκεκριμένη δικαστική εξέλιξη αποτελεί ορόσημο για την ελληνική έννομη τάξη, καθώς για πρώτη φορά πολιτικά πρόσωπα καταδικάζονται ποινικά –έστω και σε πρώτο βαθμό– για ζητήματα που αφορούν την προστασία προσωπικών δεδομένων.
«Είχαμε ήδη αρκετές αποφάσεις των διοικητικών δικαστηρίων που επιβάλλουν αποζημιώσεις στο ελληνικό Δημόσιο, μέρος των οποίων έχει ήδη καταβληθεί στους απόδημους. Τώρα όμως είχαμε για πρώτη φορά μία ποινική καταδίκη πολιτικών προσώπων για θέματα που αφορούν την προστασία των προσωπικών δεδομένων των πολιτών. Αυτό δεν είναι συνηθισμένο. Είναι όντως μια ιστορική στιγμή», τόνισε χαρακτηριστικά.
Όπως ανέφερε, η απόφαση βρίσκεται ακόμη στον πρώτο βαθμό και θα κριθεί εκ νέου από τα ανώτερα δικαστήρια, ωστόσο η σημασία της είναι ήδη μεγάλη. «Έχουμε μια Δικαιοσύνη που τόλμησε να εφαρμόσει τον νόμο όπως θα το έκανε για κάθε άλλο πολίτη, χωρίς διακρίσεις και χωρίς εξαιρέσεις», υπογράμμισε.
Η βουλευτική ασυλία και η απονομή Δικαιοσύνης
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο γεγονός ότι στη συγκεκριμένη υπόθεση δεν υπήρξε εμπόδιο βουλευτικής ασυλίας, στοιχείο που –όπως εκτίμησε– συνέβαλε καθοριστικά στην εξέλιξη της διαδικασίας.
«Αν έπρεπε να αποφασιστεί άρση ασυλίας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δεν γνωρίζουμε ποια θα ήταν η εξέλιξη. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο παρελθόν έχει προστατεύσει βουλευτές μέσω της ασυλίας τους. Εδώ είχαμε μια διαφορετική κατάσταση που βοήθησε στη διαλεύκανση της υπόθεσης», ανέφερε.
Παράλληλα επισήμανε ότι τα τελευταία χρόνια διαμορφώνεται μια διαφορετική κουλτούρα, με πολιτικά πρόσωπα να παραιτούνται οικειοθελώς από την ασυλία τους προκειμένου να διευκολύνουν τη Δικαιοσύνη και να υπερασπιστούν δημόσια την αθωότητά τους.
Το Δημόσιο θα αναζητήσει τα χρήματα από τους υπαίτιους
Το πιο ηχηρό ίσως σημείο της παρέμβασής του αφορούσε τις οικονομικές συνέπειες της υπόθεσης σε περίπτωση αμετάκλητης καταδίκης.
Ο κ. Σωτηρόπουλος εξήγησε ότι οι αποζημιώσεις που έχουν επιδικαστεί στους απόδημους πολίτες καταβάλλονται σήμερα από το ελληνικό Δημόσιο. Εφόσον όμως η ποινική διαδικασία ολοκληρωθεί με αμετάκλητη καταδίκη συγκεκριμένων προσώπων, τότε ενεργοποιείται διαδικασία αναζήτησης των χρημάτων.
«Αν υπάρξει αμετάκλητη καταδίκη, τότε το διοικητικό δικαστήριο θα προχωρήσει στην αναζήτηση των ποσών και στον καταλογισμό τους. Όταν είναι γνωστοί οι δράστες σε αμετάκλητο επίπεδο, το Δημόσιο είναι υποχρεωμένο να το κάνει. Δεν είναι θέμα διακριτικής ευχέρειας. Είναι δεσμευτική διαδικασία», ανέφερε με έμφαση.
Διευκρίνισε μάλιστα ότι η διαδικασία αυτή αφορά το πρόσωπο που είχε την αρμοδιότητα και υπηρετούσε στη συγκεκριμένη θέση κατά το επίμαχο χρονικό διάστημα, εφόσον φυσικά επιβεβαιωθούν τελεσίδικα οι ποινικές ευθύνες.
Τέλος στις πολιτικές λίστες και τα ανεπιθύμητα μηνύματα
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στις πρακτικές πολιτικής επικοινωνίας που τα τελευταία χρόνια έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, με πολίτες να λαμβάνουν μαζικά SMS, email και τηλεφωνήματα από υποψηφίους στους οποίους ουδέποτε είχαν δώσει τα στοιχεία ή τη συγκατάθεσή τους.
Ο Βασίλης Σωτηρόπουλος αποκάλυψε ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο έχει πλέον αλλάξει δραστικά.
«Το 2024 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε νέο κανονισμό για την πολιτική επικοινωνία, ο οποίος ουσιαστικά απαγορεύει τη χρήση λιστών. Επιτρέπει την αποστολή SMS, email ή newsletters μόνο όταν υπάρχει ρητή συγκατάθεση του πολίτη ή όταν ο ίδιος έχει δώσει τα στοιχεία του στο κόμμα και η επικοινωνία γίνεται μέσω αυτού», εξήγησε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι λίστες που κυκλοφορούσαν μεταξύ υποψηφίων και χρησιμοποιούνταν για μαζική πολιτική επικοινωνία αποτελούν πλέον πρακτική που δεν συμβαδίζει με το νέο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.
«Οι επόμενες εκλογές θα είναι διαφορετικές»
Ο γνωστός νομικός εκτίμησε ότι η συγκεκριμένη υπόθεση και η δικαστική της εξέλιξη θα λειτουργήσουν αποτρεπτικά για τους υποψηφίους στις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις.
«Μετά από αυτή την καταδίκη θεωρώ ότι τα πράγματα θα είναι τελείως διαφορετικά στις επόμενες εκλογές. Η ανησυχία των υποψηφίων μήπως εμπλακούν σε αντίστοιχες υποθέσεις θα λειτουργήσει αποτρεπτικά. Έχει γίνει πολύ πιο αυστηρό το νομικό πλαίσιο και δεν νομίζω ότι θα το ρισκάρουν», υπογράμμισε.
Και πρόσθεσε: «Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε ότι θα εμφανιστούν ξανά τέτοια φαινόμενα, αλλά πιστεύω ότι θα είναι πολύ πιο περιορισμένα. Οι υποψήφιοι θα αναγκαστούν να κινούνται μόνο στο πλαίσιο των συγκαταθέσεων που έχουν δώσει οι πολίτες».
Τι μπορεί να κάνει ο πολίτης
Ο κ. Σωτηρόπουλος έδωσε και σαφείς οδηγίες για το πώς μπορεί να αντιδράσει ένας πολίτης όταν λαμβάνει πολιτικά μηνύματα χωρίς να έχει δώσει τη συγκατάθεσή του.
«Η διαδικασία ξεκινά με καταγγελία στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Η Αρχή καλεί τον υποψήφιο να αποδείξει ότι χρησιμοποίησε νόμιμα τα στοιχεία επικοινωνίας. Αν δεν μπορέσει να το αποδείξει, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο, το οποίο είναι εξαιρετικά δύσκολο να ακυρωθεί στη συνέχεια δικαστικά», ανέφερε.
Με την υπόθεση των αποδήμων να έχει ήδη δημιουργήσει σημαντικά νομικά και πολιτικά προηγούμενα, ο Βασίλης Σωτηρόπουλος εκτιμά ότι η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή όσον αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων και τη λογοδοσία όσων τα διαχειρίζονται. Και όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, η τελική έκβαση της υπόθεσης ενδέχεται να μην αφορά μόνο ποινικές ευθύνες, αλλά και την επιστροφή στο Δημόσιο των χρημάτων που ήδη καταβάλλονται ως αποζημιώσεις στους πολίτες.
Ακούστε εδώ: