«Μια εθισμένη γενιά για χάρη του κέρδους» – Η δίκη της Meta φέρνει σεισμό στα social media

Δημοσιεύτηκε στις 19/08/2026 23:57

«Μια εθισμένη γενιά για χάρη του κέρδους» – Η δίκη της Meta φέρνει σεισμό στα social media
Προσθήκη του politica.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Στην πρώτη μέρα μιας δίκης που θα μπορούσε να κοστίσει στη Meta εκατοντάδες δισεκατομμύρια και να αλλάξει τη βιομηχανία των social media, αμερικανοί εισαγγελείς κατηγόρησαν την εταιρεία ότι σχεδίασε το Facebook και το Instagram ώστε να εθίζουν τα παιδιά και να συλλέγουν τα δεδομένα τους, βάζοντας το κέρδος πάνω από την ασφάλεια.

Ομοσπονδιακό δικαστήριο στην Καλιφόρνια θα περάσει τις επόμενες έξι εβδομάδες εξετάζοντας την αγωγή που κατέθεσαν 29 αμερικανικές πολιτείες, ζητώντας όχι μόνο αποζημιώσεις αλλά και δραστικές αλλαγές.

Τέσσερις πολιτείες που ηγούνται της προσπάθειας –Καλιφόρνια, Κολοράντο, Κεντάκι και Νιου Τζέρσι- υποστηρίζουν ότι ο εθιστικός σχεδιασμός του Facebook και του Instagram προκάλεσε κρίση ψυχικής υγείας μια οκόκληρη γενιά να παρουσιάζει συμπτώματα άγχους, κατάθλιψης και αυτοκτονικών σκέψεων, ενώ παράλληλα παραπλανούσε εσκεμμένα τους χρήστες για την ασφάλεια των υπηρεσιών τους.

Οι τέσσερις γενικοί εισαγγελείς κατηγορούν επίσης τη Meta ότι παραβίασε την ομοσπονδιακή νομοθεσία συλλέγοντας τα προσωπικά δεδομένα των παιδιών για εμπορικούς σκοπούς.

Η Meta αρνείται τις κατηγορίες και αναμένεται να χρησιμοποιήσει στην υπερασπιστική της γραμμή το επιχείρημα ότι ο «εθισμός στα social media» δεν είναι αναγνωρισμένη ψυχική διαταραχή.

Η δίκη που ξεκίνησε την Τρίτη στην πόλη του Όκλαντ, παρουσία εκτοντάδων διαδηλωτών έξω από το κτήριο είναι η μεγαλύτερη δικαστική δοκιμασία για τις ανησυχίες ότι τα social media έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των νέων, εκτίμησαν ειδικοί που μίλησαν στο Reuters.

Χιλιάδες ακόμα αγωγές εκκρεμούν στις ΗΠΑ κατά της Meta και άλλων γιγάντων της κοινωνικής δικτύωσης, όπως το TikTok, το YouTube και το Snap.

Εσωτερικά έγγραφα καίνε τη Meta

Στην εναρκτήρια αγόρευσή της, η Μέγκαν Ο’Νιλ, αναπληρώτρια γενική εισαγγελέας της Καλιφόρνια, παρουσίασε στους οκτώ ενόρκους πληροφορίες από εκατομμύρια έγγραφα τα οποία προσκόμισε η Meta στο πλαίσιο της υπόθεσης. Σε αυτά περιλαμβάνονταν εσωτερικές έρευνες, emails εργαζομένων και αρχεία συνομιλιών που έφταναν μέχρι τον ίδιο τον Μαρκ Ζάκερμπεργκ, διευθύνοντα σύμβουλο του ομίλου, όπως αναφέρει το BBC.

Μια από τις εσωτερικές έρευνες για το Instagram ανέφερε: «Οι έφηβοι περιγράφουν τη χρήση του με τρόπο που θυμίζει τη συμπεριφορά εθισμένου».

Σε ένα άλλο έγγραφο η Meta διαπίστωνε ότι «τα χαρακτηριστικά του προϊόντος που έχουν σχεδιαστεί για να αυξάνουν τον χρόνο χρήσης έρχονται εκ φύσεως σε αντίθεση με την ευημερία των ανθρώπων και περιορίζουν την ικανότητά τους να επικεντρώνονται σε δραστηριότητες που προσθέτουν αξία στη ζωή τους».

Η εισαγγελέας της Καλιφόρνια υποστήριξε ότι το επιχειρηματικό μοντέλο της Meta ήταν «να εθίζει τους χρήστες, να τους κρατάει όσο περισσότερο μπορεί, να συλλέγει τα δεδομένα τους και στη συνέχεια να αποκρύπτει την αλήθεια από το κοινό».

«Αυτό λειτουργούσε ιδιαίτερα καλά με τα παιδιά» είπε η Ο’Νιλ. «Η Meta χρειαζόταν τα παιδιά και έπρεπε να καθησυχάζει όσους νοιάζονταν για αυτά τα παιδιά, διαβεβαιώνοντάς τους ότι είναι ασφαλή».

Ο δικηγόρος της Meta, Πολ Σμιτ, παραδέχτηκε πως «δεν υπάρχει αμφιβολία» πως ορισμένοι χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αντιμετωπίζουν δυσκολίες, αντέτεινε όμως ότι οι έρευνες δεν έχουν δείξει σαφή σύνδεση μεταξύ των social media και προβλήματα ψυχικής υγείας ή ευημερίας των νέων.

Ο Σμιτ απάντησε επίσης στις κατηγορίες περί απόκρυψης που σύμφωνα με τις κατηγορίες προκύπτουν από εσωτερική μελέτη. Το έγγραφο που παρουσίασε η Ο’Νιλ, είπε, πράγματι έδειχνε ότι «1 στους πέντε εφήβους λένε ότι το Instagram τους κάνει να νοιώθουν χειρότερα», παράλληλα όμως έδειχνε, όπως είπε, ότι «το 41% λέει ότι τους κάνει να νιώθουν καλύτερα και ένα άλλο 41% λέει ότι δεν υπάρχει διαφορά».

Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει αλλαγές

Οι ένορκοι αναμένεται να εκδώσουν μια συμβουλευτική ετυμηγορίαόμως η δικαστής Ιβόν Γκονζάλες Ρότζερς είναι αυτή που θα αποφασίσει αν η Meta φέρει ευθύνη.

Εάν κρίνει ένοχη τη Meta, θα μπορούσε να επιβάλει αστικές κυρώσεις και να διατάξει αλλαγές στο Facebook και το Instagram.

Η Meta έχει δηλώσει ότι οι κυρώσεις θα μπορούσαν να φτάσουν έως τα 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που προσεγγίζει τη χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας, η οποία έχει έδρα στο Μένλο Παρκ της Καλιφόρνιας.

Ωστόσο οι γενικοί εισαγγελείς δήλωσαν την περασμένη εβδομάδα ότι το ποσό κυμαίνεται πιο κοντά στα 200 δις. δολάρια, περίπου τρία χρόνια καθαρών κερδών για τη Meta.

Η Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ ζητούν επίσης από τη Meta να προχωρήσει σε «ριζική αναμόρφωση του Facebook και του Instagram», μεταξύ άλλων καταργώντας τα «likes» και την ατελείωτη κύλιση που ενθαρρύνει τους χρήστες να βλέπουν συνεχώς νέες αναρτήσεις, θέτοντας χρονικά όρια για τους νεότερους χρήστες και εφαρμόσει αποτελεσματικά μέτρα ώστε να κρατήσει μακριά από τις πλατφόρμες της παιδιά κάτω των 13 ετών.

Μετά την ολοκλήρωση των εναρκτήριων αγορεύσεων, ο πρώην μηχανικός ασφάλειας της Meta, Αρτούρο Μπεχάρ, άρχισε να καταθέτει ως πρώτος μάρτυρας κατηγορίας.

Ο Μπεχάρ υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι η Meta γνώριζε πως τα εργαλεία της για την προστασία των παιδιών δεν λειτουργούσαν και έχει καταθέσει εναντίον της εταιρείας σε τέσσερις δίκες.

Η Meta προσπάθησε να εμποδίσει την κατάθεση του Μπεχάρ, υποστηρίζοντας ότι είχε διαγράψει μηνύματά του στο Signal με πρώην εργαζομένους της, όμως η Ρότζερς απέρριψε το αίτημα.

Ο Μπεχάρ είπε στους ενόρκους ότι η περίφημη φράση του Ζάκερμπεργκ το «move fast and break things» («κινήσου γρήγορα και σπάσε πράγματα») ήταν το μότο στη Meta, η οποία υιοθετούσε μια προσέγγιση τύπου «μη ρωτάς, μην απαντάς» (don’t ask, don’t tell) όσον αφορά τον έλεγχο του αν παιδιά κάτω των 13 ετών βρίσκονταν στις πλατφόρμες.

«Πολλά προϊόντα κυκλοφόρησαν … και η ασφάλεια δεν αποτελούσε παράγοντα στον τρόπο με τον οποίο αναπτύχθηκαν», είπε ο Μπεχάρ.

Στη δίκη αναμένεται να καταθέσουν επίσης ο Ζάκερμπεργκ και ο επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μοσέρι.

in.gr


Περισσότερα Video

Ακολουθήστε το Politica στο Google News και στο Facebook