Politica 89.8
Η αυξανόμενη ανάγκη για πιο βιώσιμες πηγές πρωτεΐνης έχει οδηγήσει τους επιστήμονες να εξετάζουν νέους τρόπους παραγωγής συστατικών που μέχρι σήμερα προέρχονται κυρίως από ζώα, όπως η πρωτεΐνη. Η κτηνοτροφία απαιτεί σημαντικούς πόρους, όπως γη και νερό, και συνδέεται με εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Για τον λόγο αυτό, η επιστημονική έρευνα αναζητά τρόπους να αυξηθεί η παραγωγή πρωτεΐνης χωρίς να εξαρτάται αποκλειστικά από την εκτροφή ζώων.
Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Plant Science, εξετάζει μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα προσέγγιση. Μια διεθνής ομάδα ερευνητών κατάφερε να τροποποιήσει γενετικά φυτά μαρουλιού και καπνού ώστε να παράγουν μυοσφαιρίνη, μια πρωτεΐνη που βρίσκεται φυσιολογικά στους μυϊκούς ιστούς των ζώων και συμβάλλει σε ορισμένα από τα χαρακτηριστικά που συνδέουμε με το κρέας.
Η μυοσφαιρίνη είναι γνωστή κυρίως για τον ρόλο της στη μεταφορά και αποθήκευση οξυγόνου στους μυς. Παράλληλα, επηρεάζει το χρώμα και ορισμένες ιδιότητες του κρέατος. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι ερευνητές ενδιαφέρονται να εξετάσουν αν μπορεί να παραχθεί από φυτά και να χρησιμοποιηθεί στο μέλλον ως συστατικό σε εναλλακτικά προϊόντα.
Η νέα προσέγγιση βρίσκεται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο, όμως θα μπορούσε στο μέλλον να συμβάλει στην ανάπτυξη φυτικών συστατικών για εναλλακτικά προϊόντα κρέατος, με μικρότερες απαιτήσεις σε φυσικούς πόρους.
Πώς έγινε το πείραμα με το μαρούλι και την πρωτεΐνη
Για να πετύχουν την παραγωγή της πρωτεΐνης στα φυτά, οι ερευνητές εισήγαγαν γονίδια που σχετίζονται με τη μυοσφαιρίνη στους χλωροπλάστες των φυτικών κυττάρων. Οι χλωροπλάστες είναι τα κυτταρικά οργανίδια στα οποία πραγματοποιείται η φωτοσύνθεση και διαθέτουν το δικό τους γενετικό υλικό.
Οι δοκιμές έδειξαν ότι η γενετική τροποποίηση ήταν επιτυχής. Τα τροποποιημένα φυτά μπορούσαν να παράγουν μυοσφαιρίνη και η παρουσία του σχετικού γενετικού υλικού διατηρήθηκε και στους απογόνους των φυτών.
Στα πειράματα, το τροποποιημένο μαρούλι παρήγαγε περίπου 800 χιλιοστόγραμμα μυοσφαιρίνης ανά κιλό ξηρού φυτικού υλικού. Η ποσότητα αυτή ήταν χαμηλότερη από εκείνη που συναντάται στο βοδινό κρέας, όμως οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η μεγαλύτερη αποδοτικότητα της φυτικής καλλιέργειας θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό πλεονέκτημα.
Θα μπορούσαν τα φυτά να συμβάλουν στην παραγωγή εναλλακτικών πρωτεϊνών;
Η ιδέα δεν είναι να μετατραπεί το μαρούλι σε «κρέας» ή να καταναλωθούν άμεσα τα συγκεκριμένα πειραματικά φυτά ως τρόφιμο. Η πιθανή μελλοντική εφαρμογή είναι διαφορετική.
Οι ερευνητές εξετάζουν κατά πόσο φυτά που παράγουν συγκεκριμένες πρωτεΐνες θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια νέα πλατφόρμα παραγωγής συστατικών. Για παράδειγμα, φυτικό υλικό θα μπορούσε στο μέλλον να υποστεί επεξεργασία και να χρησιμοποιηθεί ως συστατικό σε προϊόντα που έχουν σχεδιαστεί ως εναλλακτικές επιλογές αντί του κρέατος.
Το ενδιαφέρον βρίσκεται κυρίως στην αποδοτικότητα της φυτικής παραγωγής. Τα φυτά μπορούν να καλλιεργηθούν σε μεγάλη κλίμακα χωρίς να απαιτείται η εκτροφή ζώων, γεγονός που θεωρητικά μπορεί να μειώσει την κατανάλωση ορισμένων φυσικών πόρων. Ωστόσο, το πραγματικό περιβαλλοντικό όφελος θα πρέπει να αξιολογηθεί με ολοκληρωμένες μελέτες που θα εξετάζουν ολόκληρο τον κύκλο παραγωγής.
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι βρισκόμαστε ήδη μπροστά σε μια νέα διαθέσιμη διατροφική επιλογή. Η συγκεκριμένη τεχνολογία βρίσκεται ακόμη σε πειραματικό στάδιο και απαιτείται αρκετή έρευνα πριν εξεταστεί οποιαδήποτε χρήση της σε τρόφιμα για ανθρώπινη κατανάλωση.
Ένα από τα σημαντικότερα επόμενα βήματα είναι να αξιολογηθεί η ασφάλεια των παραγόμενων συστατικών. Θα πρέπει επίσης να εξεταστούν η διατροφική τους αξία, η πιθανότητα αλλεργικών αντιδράσεων, η συμπεριφορά τους κατά την επεξεργασία τροφίμων και η συνολική ασφάλεια των τελικών προϊόντων.
Εξίσου σημαντικό είναι να διαπιστωθεί αν η μέθοδος μπορεί πράγματι να εφαρμοστεί σε μεγάλη κλίμακα και αν η παραγωγή της θα έχει το περιβαλλοντικό όφελος που θεωρητικά αναμένεται. Η καλλιέργεια, η συγκομιδή, η επεξεργασία και η μεταφορά των φυτών απαιτούν επίσης ενέργεια και πόρους, επομένως η βιωσιμότητα μιας τέτοιας λύσης δεν μπορεί να κριθεί μόνο από το γεγονός ότι χρησιμοποιούνται φυτά.
