Politica 89.8
Γιατί αυξάνονται οι διαγνώσεις αυτισμού στις γυναίκες – Έγινε πιο συχνή η διαταραχή;
Ένα κορίτσι μπορεί να περνά τα σχολικά του χρόνια χωρίς κανείς να υποψιάζεται ότι βρίσκεται στο φάσμα του αυτισμού. Να φαίνεται κοινωνικό, να προσαρμόζεται, να «διαβάζει» το περιβάλλον του και να προσπαθεί να ταιριάξει. Πίσω από αυτή την εικόνα, όμως, μπορεί να κρύβεται μία διαφορετική πραγματικότητα, η οποία θα αναγνωριστεί πολύ αργότερα.
Αυτό ακριβώς το κενό στη διάγνωση φαίνεται να αποτυπώνει νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open και παρακολούθησε περισσότερα από 171.000 άτομα σε μεγάλο σύστημα υγείας των ΗΠΑ από το 2016 έως το 2024. Το βασικό εύρημα είναι εντυπωσιακό: Mετά το 2020 οι νέες διαγνώσεις αυτισμού σε γυναίκες και κορίτσια αυξήθηκαν σημαντικά, ενώ στους άνδρες και τα αγόρια παρέμειναν σταθερές ή παρουσίασαν πτώση.
Συγκεκριμένα, στις γυναίκες η ετήσια αύξηση των νέων διαγνώσεων μετά το 2020 έφτασε το 19%. Στα κορίτσια η αύξηση ήταν επίσης έντονη, ενώ στις έφηβες καταγράφηκε ακόμη μεγαλύτερη άνοδος μεταξύ 2020 και 2024. Αντίθετα, στους άνδρες οι αντίστοιχες τάσεις ήταν σταθερές ή πτωτικές.
Η διάγνωση έρχεται χρόνια αργότερα στις γυναίκες
Ίσως ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι το χάσμα στην ηλικία της διάγνωσης. Οι γυναίκες και τα κορίτσια λάμβαναν διάγνωση κατά μέσο όρο 3,4 χρόνια αργότερα από τους άνδρες και τα αγόρια.
Η μέση ηλικία διάγνωσης ήταν περίπου 15,7 έτη στις γυναίκες έναντι 12,3 ετών στους άνδρες. Η διαφορά εμφανιζόταν ήδη από την παιδική ηλικία: Στα κορίτσια η διάγνωση γινόταν συνήθως γύρω στα 8,5 χρόνια, ενώ στα αγόρια περίπου στα 7.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η καθυστέρηση μπορεί να σχετίζεται με τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνεται ο αυτισμός στα κορίτσια και τις γυναίκες. Συχνά μπορεί να «καμουφλάρουν» ή να αποκρύπτουν ορισμένα χαρακτηριστικά, δείχνοντας επιφανειακά μεγαλύτερη κοινωνική προσαρμοστικότητα. Αυτό μπορεί να κάνει δυσκολότερη την αναγνώριση, ιδιαίτερα όταν τα εργαλεία ανίχνευσης έχουν ιστορικά διαμορφωθεί περισσότερο με βάση τις εκδηλώσεις του αυτισμού στα αγόρια.
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο αυτισμός έγινε συχνότερος
Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν πως ο αυτισμός άρχισε ξαφνικά να εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες. Αντίθετα, θεωρούν πιθανότερο ότι σήμερα αναγνωρίζονται καλύτερα περιπτώσεις που παλαιότερα περνούσαν απαρατήρητες.
Η αύξηση των διαγνώσεων μετά το 2020 φαίνεται επομένως να αντικατοπτρίζει σε μεγάλο βαθμό καλύτερη αναγνώριση ομάδων που ιστορικά υποδιαγιγνώσκονταν, με τις γυναίκες και τα κορίτσια να βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της αλλαγής.
Η τάση παρέμεινε ακόμη και όταν οι ερευνητές αφαίρεσαν από την ανάλυση τα δεδομένα του 2020, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι ανατροπές στη φροντίδα υγείας λόγω της πανδημίας της Covic-19 δεν αρκούν από μόνες τους για να εξηγήσουν το φαινόμενο.
Γιατί έχει σημασία η έγκαιρη αναγνώριση
Το χάσμα των 3,4 ετών στη διάγνωση δεν είναι απλώς ένας αριθμός. Μπορεί να σημαίνει ότι ένα κορίτσι ή μια γυναίκα περνά για χρόνια χωρίς την κατάλληλη κατανόηση, υποστήριξη και προσαρμογές που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν μια σωστή διάγνωση.
Οι συγγραφείς της μελέτης καταλήγουν ότι χρειάζονται στρατηγικές ανίχνευσης που θα λαμβάνουν περισσότερο υπόψη τις διαφορετικές εκδηλώσεις του αυτισμού ανάλογα με το φύλο. Το παλιό στερεότυπο ότι ο αυτισμός είναι κυρίως «ανδρική υπόθεση» φαίνεται πλέον να υποχωρεί καθώς όλο και περισσότερες γυναίκες και κορίτσια που στο παρελθόν θα μπορούσαν να είχαν περάσει απαρατήρητες, αναγνωρίζονται και διαγιγνώσκονται.
