Politica 89.8
Ο θηλασμός ασπίδα απέναντι στην αντοχή στα αντιβιοτικά – Το θαύμα του μητρικού γάλακτος
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα νέας διεθνούς έρευνας, σύμφωνα με την οποία ο μητρικός θηλασμός φαίνεται να συνδέεται με μικρότερη παρουσία γονιδίων που προσδίδουν στα βακτήρια αντοχή στα αντιβιοτικά, ήδη από τους πρώτους μήνες της ζωής.
Η έρευνα, με επικεφαλής επιστήμονες του Ισπανικού Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας (CSIC), εξέτασε πώς συγκεκριμένα συστατικά του μητρικού γάλακτος επηρεάζουν το μικροβίωμα του εντέρου των βρεφών σε μια περίοδο κατά την οποία αυτό βρίσκεται ακόμη υπό διαμόρφωση.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο αποκλειστικός μητρικός θηλασμός συνδέεται με μικρότερη αφθονία αλλά και μικρότερη ποικιλία γονιδίων αντιμικροβιακής αντοχής στο βρεφικό έντερο.
Το εύρημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η αντοχή στα αντιβιοτικά αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως. Τα γονίδια που επιτρέπουν σε ορισμένα βακτήρια να επιβιώνουν παρά τη χορήγηση αντιβιοτικών μπορεί να υπάρχουν στο έντερο ήδη από τους πρώτους μήνες της ζωής.
Το «κλειδί» μέσα στο μητρικό γάλα
Το «κλειδί» για την προστατευτική επίδραση του μητρικού γάλακτος φαίνεται να βρίσκεται σε ορισμένα από τα φυσικά συστατικά του και, ειδικότερα, στους ολιγοσακχαρίτες του μητρικού γάλακτος (Human Milk Oligosaccharides – HMOs). Πρόκειται για σύνθετα μόρια που υπάρχουν φυσιολογικά στο μητρικό γάλα και έχουν μια ιδιαιτερότητα: Το βρέφος δεν τα πέπτει άμεσα.
Αντίθετα, λειτουργούν ως τροφή για συγκεκριμένα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου, βοηθώντας έτσι στη διαμόρφωση ενός ισορροπημένου μικροβιώματος. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ορισμένοι από αυτούς τους ολιγοσακχαρίτες συσχετίστηκαν με χαμηλότερη παρουσία συγκεκριμένων γονιδίων που προσδίδουν στα βακτήρια αντοχή στα αντιβιοτικά.
Όπως εξηγεί η M. Carmen Collado, ερευνήτρια του CSIC στο Institute of Agrochemistry and Food Technology (IATA), οι HMOs λειτουργούν ως «οικολογικοί ρυθμιστές» του εντερικού μικροβιώματος: Eυνοούν την ανάπτυξη μικροοργανισμών που μπορούν να τους αξιοποιήσουν και ενδέχεται παράλληλα να περιορίζουν την εξάπλωση βακτηρίων που φέρουν συγκεκριμένα γονίδια αντοχής.
Τι έδειξε η μελέτη στα βρέφη
Οι επιστήμονες ανέλυσαν δείγματα κοπράνων από 57 βρέφη ηλικίας ενός μηνός στη Βαλένθια, μαζί με δείγματα μητρικού γάλακτος από τις μητέρες τους. Στη συνέχεια, εξέτασαν εάν τα ευρήματα επαναλαμβάνονταν σε μεγαλύτερη ανεξάρτητη ομάδα. Η επιβεβαίωση έγινε με δεδομένα από 199 ακόμη βρέφη που θήλαζαν στην Ολλανδία, ενισχύοντας την αξιοπιστία της συσχέτισης.
Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η διατροφή στις πρώτες εβδομάδες της ζωής δεν επηρεάζει μόνο ποια βακτήρια θα εγκατασταθούν στο έντερο, αλλά ενδεχομένως και το «φορτίο» των γονιδίων αντιμικροβιακής αντοχής που μεταφέρουν.
Ρόλο παίζει και ο τρόπος που γεννιέται το μωρό
Ο θηλασμός, ωστόσο, δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας. Η μελέτη εντόπισε διαφορές στην ποικιλία των γονιδίων αντιμικροβιακής αντοχής ανάμεσα στα παιδιά που είχαν γεννηθεί με καισαρική τομή και σε εκείνα που είχαν έρθει στον κόσμο με φυσιολογοικό τοκετό. Τόσο ο τρόπος γέννησης όσο και η διατροφή φαίνεται επομένως ότι συμμετέχουν στη διαμόρφωση του πρώιμου εντερικού ρεζιστόματος.
Οι πρώτοι μήνες της ζωής θεωρούνται ένα ιδιαίτερα σημαντικό «παράθυρο», καθώς τότε οικοδομείται σταδιακά το εντερικό μικροβίωμα. Παράγοντες του περιβάλλοντος και της πρώιμης ζωής μπορούν να επηρεάσουν τη σύνθεσή του και πιθανώς να αφήσουν ένα αποτύπωμα που διαρκεί περισσότερο.
Ένα ακόμη όφελος του θηλασμού
Τα νέα δεδομένα δεν σημαίνουν ότι ο μητρικός θηλασμός μπορεί από μόνος του να αντιμετωπίσει το τεράστιο πρόβλημα της μικροβιακής αντοχής. Η μελέτη καταγράφει συσχετίσεις και φωτίζει έναν πιθανό βιολογικό μηχανισμό, χωρίς να αποδεικνύει ότι ο θηλασμός «εξουδετερώνει» την αντοχή στα αντιβιοτικά.
Αναδεικνύει, όμως, έναν ακόμη πιθανό τρόπο με τον οποίο το μητρικό γάλα επηρεάζει τη διαμόρφωση του μικροβιώματος σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη περίοδο της ζωής.
Για τους ερευνητές, τα ευρήματα προσθέτουν έναν ακόμη λόγο για την υποστήριξη και προώθηση του μητρικού θηλασμού: Πέρα από τα ήδη γνωστά οφέλη του, ενδέχεται να συμβάλλει στη δημιουργία ενός εντερικού μικροβιακού οικοσυστήματος με μικρότερη παρουσία γονιδίων αντιμικροβιακής αντοχής.
ygeiamou.gr
