Politica 89.8
Τράπεζες: Στροφή στις μικρομεσαίες για τα νέα δάνεια – «Δεξαμενή» χρηματοδοτήσεων έως 10 δισ. ευρώ
Στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις στρέφουν πλέον περισσότερο το βλέμμα τους οι ελληνικές τράπεζες, αναζητώντας την επόμενη μεγάλη «δεξαμενή» πιστωτικής επέκτασης, καθώς η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης αλλάζει σταδιακά τον χάρτη της χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας.
Με την πιστωτική επέκταση για το 2026 να εκτιμάται ότι θα κινηθεί στην περιοχή των 8,8 δισ. ευρώ, το ζητούμενο για τις τράπεζες δεν είναι μόνο να διατηρήσουν υψηλούς ρυθμούς νέων εκταμιεύσεων, αλλά και να διευρύνουν την πελατειακή τους βάση. Σε αυτή τη στρατηγική οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις αποκτούν κεντρικό ρόλο, καθώς αποτελούν μια μεγάλη αγορά με σημαντικές ανάγκες χρηματοδότησης, από κεφάλαιο κίνησης έως επενδύσεις σε εξοπλισμό, ψηφιακή αναβάθμιση και ενεργειακή μετάβαση.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην προσέλκυση νέων επιχειρηματικών πελατών. Η χρηματοδότηση μιας μικρομεσαίας επιχείρησης σήμερα μπορεί να δημιουργήσει μια μακροχρόνια τραπεζική σχέση και πρόσθετες ανάγκες χρηματοδότησης στο μέλλον, εφόσον η επιχείρηση αναπτυχθεί και περάσει σε νέο επενδυτικό κύκλο.
Η «προίκα» των 2 δισ. ευρώ
Καταλύτης για τη στροφή αυτή αναμένεται να είναι η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, στην οποία έχουν κατευθυνθεί περίπου 2 δισ. ευρώ πόρων του RRF. Μέσω της μόχλευσης, το ποσό αυτό μπορεί να κινητοποιήσει συνολικές χρηματοδοτήσεις της τάξης των 8 έως 10 δισ. ευρώ, με μεγάλο μέρος τους να προορίζεται για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Το νέο μοντέλο βασίζεται ακριβώς στη μόχλευση: δημόσιοι και ευρωπαϊκοί πόροι χρησιμοποιούνται ως εγγύηση ή ως μέρος της χρηματοδότησης, ώστε οι εμπορικές τράπεζες να προσθέσουν δικά τους κεφάλαια και να αυξηθεί σημαντικά το τελικό ποσό που φθάνει στην αγορά.
Οι χρηματοδοτήσεις αναμένεται να καλύπτουν τόσο επενδυτικά σχέδια όσο και κεφάλαιο κίνησης, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι μικρότερες επιχειρήσεις. Παράλληλα, σημαντικό βάρος θα δοθεί στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, ενώ μέρος των διαθέσιμων κεφαλαίων θα συνδεθεί με τη στεγαστική πολιτική και το σχεδιαζόμενο πρόγραμμα «Σπίτι μου 3».
Το οπλοστάσιο της HDB
Ήδη η Αναπτυξιακή Τράπεζα διαθέτει μια σειρά εργαλείων που λειτουργούν ως «γέφυρα» μεταξύ μικρομεσαίων επιχειρήσεων και τραπεζικού συστήματος.
Κεντρική θέση κατέχει το ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, μέσω του Ταμείου Δανείων και του Ταμείου Εγγυοδοσίας. Στην πρώτη περίπτωση χρηματοδοτούνται επενδύσεις και ανάγκες κεφαλαίου κίνησης, ενώ στη δεύτερη η παροχή εγγυήσεων περιορίζει τον πιστωτικό κίνδυνο που αναλαμβάνουν οι τράπεζες, διευκολύνοντας έτσι τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων που διαφορετικά θα δυσκολεύονταν να αποκτήσουν πρόσβαση σε δανεισμό.
Στο ίδιο πλέγμα εντάσσονται το Ταμείο Μικροπιστώσεων, το Ταμείο Εγγυοδοσίας Καινοτομίας και τα εργαλεία του Ταμείου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, δημιουργώντας περισσότερες εναλλακτικές για επιχειρήσεις διαφορετικού μεγέθους και επενδυτικού προφίλ.
Η επόμενη ημέρα μετά το RRF
Η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης στο τέλος του 2026 δεν σημαίνει ότι κλείνει η κάνουλα των χρηματοδοτήσεων. Το RRF, συνολικού ύψους 35,95 δισ. ευρώ για την Ελλάδα, θα συνεχίσει να αφήνει αποτύπωμα, καθώς εκταμιεύσεις και επενδυτικά σχέδια θα περνούν στους τραπεζικούς ισολογισμούς και τα επόμενα χρόνια.
Αλλάζει, ωστόσο, η αρχιτεκτονική της χρηματοδότησης. Ένα ενιαίο και εξαιρετικά μεγάλο εργαλείο αντικαθίσταται από ένα μωσαϊκό πόρων από το ΕΣΠΑ 2021-2027, το InvestEU, την ΕΤΕπ, το EIF και νέα ευρωπαϊκά προγράμματα για ενέργεια, ψηφιακή μετάβαση και άμυνα.
Για τις τράπεζες, επομένως, το επόμενο στοίχημα είναι να μετατρέψουν αυτούς τους διάσπαρτους πόρους σε νέα δάνεια και να ανοίξουν περισσότερο την περίμετρο χρηματοδότησης. Και σε αυτή τη νέα περίοδο, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αναμένεται να βρεθούν στην πρώτη γραμμή, αποτελώντας έναν από τους βασικούς μοχλούς για τη διατήρηση της πιστωτικής επέκτασης σε υψηλά και βιώσιμα επίπεδα.
