Politica 89.8
Ηράκλειο 2026: Πόλη ή πάρκινγκ των “νταβατζήδων”;
Κατά καιρούς,η αλήθεια είναι όχι συχνά, ίσως μετρημένες οι φορές στα δάχτυλα τους ενός χεριού, ο Δήμος Ηρακλείου επικοινωνεί προσπάθειες απομάκρυνσης αντικειμένων από τους δρόμους. Τις γνωστές και ως “καβάτζες” που αποτελούν το “εργαλείο” παράνομης εξασφάλισης μόνιμης θέσης στάθμευσης σε δημόσια-δημοτική οδό.
Μας ενημερώνουν συνήθως, ότι πραγματοποιήθηκε «Επιχείρηση – “σκούπα” της Δημοτικής Αστυνομίας σε δρόμους για την απομάκρυνση αντικειμένων που εμποδίζουν τη στάθμευση.Σε αφαίρεση δεκάδων αντικειμένων και εμποδίων που χρησιμοποιούν ιδιώτες και επιχειρηματίες για την παράνομη δέσμευση θέσης στάθμευσης σε διάφορες οδούς και πεζοδρόμια του Ηρακλείου, προχώρησε η Δημοτική Αστυνομία. Η επιχείρηση απομάκρυνσης αντικειμένων καθώς και οι έλεγχοι συνεχίζονται σε διάφορες περιοχές της πόλης, με τους παραβάτες που θα εντοπιστούν να έχουν τοποθετήσει ξανά εμπόδια να κινδυνεύουν και με πρόστιμο, όπως ορίζει ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας».
Προσπερνώ το γεγονός ότι πρόκειται για προσπάθειες εκκαθάρισης που περισσότερο μοιάζουν ως “πυροτέχνημα” παρά ως ένα δομημένο σχέδιο με πυκνή περιοδικότητα ,για να επικεντρωθώ στη μεγάλη εικόνα που τα τελευταία χρόνια δεν αφορά μόνο τους μεμονωμένους “νταβατζήδες” των γειτονιών αλλά και τους κατ΄ επάγγελμα “νταβατζήδες”.
Πόσο ακόμη θα αντέξει το Ηράκλειο -και οι γειτονιές του- να λειτουργεί σαν μια πόλη χωρίς κανόνες; Πόσο ακόμη οι μόνιμοι κάτοικοι θα βλέπουν τον δημόσιο χώρο να χαρίζεται απλόχερα σε επαγγελματικές δραστηριότητες που, αντί να σέβονται το κοινωνικό σύνολο, το επιβαρύνουν βάναυσα;
Για δεκαετίες, αρκετές πόλεις και το Ηράκλειο ειδικά, υποφέρουν από την ίδια παθογένεια. Καμία πρόβλεψη, κανένας σχεδιασμός για το πού και πώς μπορεί να λειτουργεί κάθε επιχείρηση και κυρίως, καμία πρόνοια για το πώς η λειτουργία της επηρεάζει και κυρίως επιβαρύνει την καθημερινότητα των κατοίκων.
Από τη μία πλευρά οι εταιρείες μεταφορικού έργου (ταξί, μίνι βαν), τα συνεργεία, τα φανοποιεία κτλ. Από την άλλη τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος (καφετέριες, ταχυφαγεία, μπαρ). Τι κοινό έχουν όλοι αυτοί; Στήνουν την επιχείρησή τους εκεί που τους συμφέρει -φθηνό ακίνητο, καλή προβολή-χωρίς να υπολογίζουν τίποτα. Ούτε χώρους στάθμευσης, ούτε γειτονιές, ούτε κυκλοφοριακή επιβάρυνση. Και πάντα με την βεβαιότητα ότι θα κάνουν κατάληψη στον δημόσιο χώρο ανενόχλητοι.
Το αποτέλεσμα το ζούμε όλοι καθημερινά, ας δούμε μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα:
-
Στις συνοικίες κοντά στο αεροδρόμιο “Ν. Καζαντζάκης” , σε δρόμους-γειτονιές μόλις 100 μέτρων ,τρία γραφεία μίνι βαν και ταξί να καταλαμβάνουν κάθε διαθέσιμη θέση στάθμευσης, αφήνοντας τους μόνιμους κατοίκους να ψάχνουν απεγνωσμένα πού θα αφήσουν το αυτοκίνητό τους.
-
Σε γειτονιές σε πυκνή δόμηση, άρα και μεγάλο πληθυσμό μόνιμων κατοίκων, συνεργεία αυτοκινήτων, μικρά σε εμβαδόν, που όμως καταλαμβάνουν ολόκληρους δρόμους για να εξυπηρετήσουν πελάτες και οχήματα, με μόνιμη παρανομία πάνω σε δημόσια οδό καταλαμβάνοντας ολόκληρα τετράγωνα δρόμων και με ηχορύπανση που ποτέ δεν ελέγχεται.
-
Σε κομβικές οδικές αρτηρίες με υψηλή κυκλοφορία και σε εξόδους της πόλης προς την Εθνική, επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος έχουν μετατρέψει δρόμους σε πάρκινγκ πελατών ή του στόλου οχημάτων τους για delivery, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το κυκλοφοριακό χάος και την καθημερινότητα.
Όλα αυτά έχουν έναν κοινό παρανομαστή. Eπιχειρηματικά σχέδια που βασίζονται στη λογική «δουλειές για μας, κόστος για την πόλη». Οι επιχειρηματίες κερδίζουν, η πόλη χάνει. Οι πολίτες χάνουν. Ο δημόσιος χώρος λεηλατείται, οι γειτονιές υποβαθμίζονται, η κυκλοφορία γίνεται μαρτύριο.
Και η ουσία; Το θεσμικό πλαίσιο είτε δεν υπάρχει, είτε μένει στα χαρτιά. Κανείς δεν τολμά να ανοίξει τη μεγάλη συζήτηση:
Τι προβλέπουν οι άδειες λειτουργίας για τις επιχειρήσεις που εξυπηρετούν κοινό και ταυτόχρονα διαθέτουν στόλο οχημάτων( αυτοκίνητα και δίκυκλα) ; Πόσο προστατεύεται η πόλη από την αυθαιρεσία; Πώς είναι δυνατόν το 2025 να δίνoνται άδειες σε συνεργεία αυτοκινήτων, φανοποιεία ,εταιρίες ενοικίασης-μίσθωσης ιχ και βαν, καφετέριες, φαστφουντάδικα κ.α χωρίς να υπάρχει η υποχρέωση για τη διάθεση ενός ελάχιστου αριθμού θέσεων στάθμευσης για την εξυπηρέτηση των πελατών τους;
Πως μπορεί μια ολόκληρη πόλη να ανέχεται την εξής επιχειρηματική πρακτική: Nα επενδύουν σε ακίνητα με το μικρότερο δυνατό μίσθωμα (τα οποία δεν διαθέτουν θέσεις στάθμευσης) και να γνωρίζουν ότι την ανάγκης στάθμευσης για τον στόλο τους ή για τους πελάτες τους θα την καλύψουν από τη δημόσια υποδομή, δηλαδή το οδικό δίκτυο;
Αδιαφορώντας έτσι, είτε για την πρόκληση κυκλοφοριακή συμφόρησης σε κεντρικά σημεία, είτε για την ανατροπή του κοινωνικού ιστού της γειτονιάς, “υφαρπάζοντας” τις διαθέσιμες θέσεις στάθμευσης από τους μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι με τη σειρά τους …εκτοπίζονται για να σταθμεύσουν σε άλλες γειτονιές, μεταφέροντας απλώς το πρόβλημα.
Είναι καιρός να ανοίξει μια σοβαρή συζήτηση. Οι άδειες λειτουργίας πρέπει επιτέλους να συνδεθούν με ρεαλιστικά και αυστηρά κριτήρια. Όπως το εμβαδόν της επιχείρησης, το είδος της δραστηριότητας, ο αριθμός των επισκεπτών που εξυπηρετεί, η θέση της. Διαφορετικά, θα συνεχίσουμε να χαρίζουμε τον δημόσιο χώρο σε όποιον έχει επιχειρηματικό σχέδιο βασισμένο στη λεηλασία της πόλης.
Μια μελέτη για τα είδη των ¨επίμαχων¨ επιχειρήσεων που αναπτύσσονται στη πόλη ,την κυκλοφοριακή επιβάρυνση που αυτές προκαλούν και στη συνέχεια των καθορισμό κριτηρίων που αυτές θα μπορούν να λειτουργούν εντός κατοικημένων περιοχών ,είναι μονόδρομος. Αυτά σε ότι αφορά τις νέες επιχειρήσεις. Για τις υφιστάμενες το ίδιο σχέδιο θα μπορούσε να ισχύσει με ένα ικανό- ως προς το χρόνο- μεταβατικό στάδιο, ώστε να προσαρμοστούν.
Σε κάθε άλλη περίπτωση αυτό δεν λέγεται επιχειρηματικότητα. Πρόκειται για ξεκάθαρο παρασιτισμός εις βάρος όλων μας.
Η συζήτηση πρέπει να ανοίξει. Όχι μόνο στο Ηράκλειο, αλλά σε κάθε Δήμο, σε κάθε επίπεδο Αυτοδιοίκησης. Αν δεν θεσμοθετήσουμε κανόνες που να υπηρετούν πρώτα την πόλη και τον πολίτη, τότε απλώς θα συνεχίσουμε να γκρινιάζουμε, ενώ οι γειτονιές μας θα υποβαθμίζονται. Και αυτό δεν αξίζει σε κανέναν.
