Politica 89.8
Η καθαριότητα άλλαξε μοντέλο,πόσο όμως άλλαξε και η εικόνα της πόλης;
Συμπληρώνεται ένας μήνας από την εφαρμογή του νέου μικτού μοντέλου καθαριότητας στον Δήμο Ηρακλείου, μιας επιλογής που αποτέλεσε ίσως τη σημαντικότερη μεταρρύθμιση της δημοτικής αρχής στον συγκεκριμένο τομέα. Για πρώτη φορά στην ιστορία του Δήμου, σημαντικό μέρος της αποκομιδής και της καθαριότητας πέρασε σε ιδιώτη ανάδοχο, μέσω σύμβασης ύψους 8,5 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως, με βασική δέσμευση ότι η εικόνα της πόλης θα αλλάξει αισθητά και σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Είναι γεγονός ότι σε σχέση με την ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση που είχε διαμορφωθεί τους προηγούμενους μήνες, παρατηρούνται ορισμένα βήματα βελτίωσης. Σε αρκετές περιοχές η αποκομιδή πραγματοποιείται συχνότερα και η συνολική επιχειρησιακή δυνατότητα της υπηρεσίας έχει ενισχυθεί σημαντικά με την προσθήκη περίπου 150 εργαζομένων του αναδόχου, οι οποίοι προστέθηκαν στο ήδη υπάρχον προσωπικό της Διεύθυνσης Καθαριότητας.Στο δε κέντρο η εικόνα είναι σαφώς βελτιωμένη. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, σήμερα στον τομέα της καθαριότητας δραστηριοποιούνται περίπου 520 εργαζόμενοι, συνυπολογίζοντας προσωπικό του Δήμου και του αναδόχου.
Ωστόσο παρά τα θετικά αυτά στοιχεία, η συνολική εικόνα της πόλης εξακολουθεί να απέχει από τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί. Σε πολλές συνοικίες οι κάδοι εξακολουθούν να γεμίζουν ασφυκτικά, υπάρχουν παράπονα για καθυστερήσεις στην αποκομιδή, ενώ αρκετοί δημότες δυσκολεύονται να αντιληφθούν στην καθημερινότητά τους μια βελτίωση αντίστοιχη του μεγέθους της επένδυσης.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι εύλογο. Όταν η καθαριότητα διαθέτει πλέον περισσότερους από 500 εργαζόμενους, επιπλέον μηχανήματα και σημαντικά αυξημένους οικονομικούς πόρους, γιατί η εικόνα δεν είναι ήδη αισθητά καλύτερη σε ολο τον Δήμο;
Ένα ακόμη στοιχείο που αξίζει να απαντηθεί αφορά την επιχειρησιακή ετοιμότητα του αναδόχου. Παρότι είχε μεσολαβήσει μεγάλο χρονικό διάστημα από την κατακύρωση του διαγωνισμού μέχρι την ενεργοποίηση της σύμβασης στις 16 Ιουνίου,επομένως και ικανό περιθώριο για προετοιμασία, δημόσια καταγράφηκαν αναφορές ότι κατά την έναρξη του έργου υπήρχαν ελλείψεις σε μέρος του προβλεπόμενου εξοπλισμού, με αποτέλεσμα να χρησιμοποιηθούν οχήματα και ανθρώπινο δυναμικό του ίδιου του Δήμου για την ομαλή εκκίνηση του έργου. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώθηκε και απο τους εργαζόμενους του Δήμου.
Εφόσον πράγματι διαπιστώθηκαν τέτοιες αποκλίσεις, γεννάται το ερώτημα αν η σύμβαση εφαρμόζεται πλήρως σύμφωνα με τους όρους της και αν έχουν ενεργοποιηθεί οι προβλεπόμενοι μηχανισμοί ελέγχου και κυρώσεων όπου απαιτείται.
Το οικονομικό σκέλος της επιλογής αυτής δεν μπορεί να αγνοηθεί. Η σύμβαση των 8,5 εκατομμυρίων ευρώ τον χρόνο αντιστοιχεί σε περίπου 25.000 ευρώ ημερησίως, ποσό που χρηματοδοτείται από τα ανταποδοτικά τέλη που πληρώνουν οι δημότες. Παράλληλα, η επιλογή αυτή συνδέθηκε με σημαντική αύξηση των ανταποδοτικών τελών καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού, με την προσδοκία μιας ουσιαστικής αναβάθμισης των υπηρεσιών.
Ακριβώς γι’ αυτό, η συζήτηση δεν αφορά μόνο το αν υπάρχει βελτίωση. Αφορά κυρίως αν η βελτίωση που καταγράφεται ανταποκρίνεται στο οικονομικό κόστος που επωμίζονται οι πολίτες.
Έναν μήνα μετά την έναρξη του νέου μοντέλου, ίσως έχει έρθει η στιγμή μιας ολοκληρωμένης δημόσιας αποτίμησης. Ποιες ακριβώς υπηρεσίες παρέχει σήμερα ο ανάδοχος; Ποιες εξακολουθούν να εκτελούνται από προσωπικό και εξοπλισμό του Δήμου; Έχουν διαπιστωθεί αποκλίσεις από τους συμβατικούς όρους; Έχουν επιβληθεί οι προβλεπόμενες κυρώσεις όπου χρειάστηκε; Και κυρίως, ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα ώστε η πόλη να αποκτήσει την εικόνα που είχε υποσχεθεί η δημοτική αρχή όταν παρουσίαζε τη συγκεκριμένη σύμβαση;
Οι δημότες δικαιούνται σαφείς απαντήσεις. Όχι γιατί δεν αναγνωρίζουν ότι έγιναν κάποια πρώτα βήματα βελτίωσης, αλλά γιατί χρηματοδοτούν καθημερινά μια από τις ακριβότερες παρεμβάσεις που έχουν γίνει ποτέ στον τομέα της καθαριότητας του Δήμου Ηρακλείου. Και όταν μια υπηρεσία κοστίζει περίπου 25.000 ευρώ την ημέρα, η λογοδοσία και η διαφάνεια δεν αποτελούν πολιτική επιλογή, αποτελούν υποχρέωση.
