Politica 89.8
Κι όμως, το Ηράκλειο δεν είναι ακριβό! Τι αποκαλύπτουν τα δημοτικά τέλη σε σύγκριση με Χανιά, Ρέθυμνο και Άγιο Νικόλαο-Η απόφαση Καλοκαιρινού
Με σχεδόν διπλάσια τα κατά κεφαλήν έσοδα από δημοτικά τέλη στα Χανιά σε σχέση με το Ηράκλειο και κάτω από τον πανελλαδικό μέσο όρο ο μεγαλύτερος δήμος της Κρήτης φαίνεται οτι διαμορφώνει εντυπωσιακές διαφορές με τους υπόλοιπους δήμους του νησιού.
Υπο αυτό το πρίσμα, η απόφαση Καλοκαιρινού για «πάγωμα» των τελών το 2027 αποκτά νέα διάσταση για να αποτυπωθεί οτι…Κι όμως, το Ηράκλειο δεν είναι τόσο ακριβό όσο πολλοί πιστεύουν! Τουλάχιστον όταν η συζήτηση αφορά τα δημοτικά τέλη καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού και η σύγκριση γίνεται με βάση τα έσοδα που εισπράττουν οι δήμοι ανά κάτοικο.
Μπορεί στη δημόσια συζήτηση να κυριαρχεί συχνά η εικόνα ενός ακριβού δήμου, ωστόσο οι αριθμοί αποκαλύπτουν μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα. Το Ηράκλειο όχι μόνο εμφανίζει σημαντικά χαμηλότερα κατά κεφαλήν έσοδα από τα Χανιά, το Ρέθυμνο και τον Άγιο Νικόλαο, αλλά βρίσκεται αισθητά κάτω και από τον πανελλαδικό μέσο όρο.
Η διαφορά μάλιστα με τα Χανιά είναι εντυπωσιακή: 202,36 ευρώ ανά κάτοικο στα Χανιά, έναντι μόλις 103,87 ευρώ στο Ηράκλειο! Σχεδόν τα διπλάσια, παρά το γεγονός ότι το Ηράκλειο έχει πολύ μεγαλύτερο πληθυσμό.
Και δεν είναι μόνο τα Χανιά. Το Ρέθυμνο εμφανίζει 171,57 ευρώ ανά κάτοικο και ο Άγιος Νικόλαος 150,14 ευρώ, ενώ ακόμη μεγαλύτερες αποκλίσεις καταγράφονται σε άλλους δήμους της Κρήτης, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Χερσόνησο, όπου ο αντίστοιχος δείκτης φτάνει τα 224,29 ευρώ.
Η εικόνα αυτή προκύπτει από τη νέα πανελλαδική συγκριτική έρευνα του MyOTA.gr, που δημοσιεύθηκε και αποτυπώνει τα έσοδα των δήμων από τέλη καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού ανά μόνιμο κάτοικο.
Τα στοιχεία αποκτούν ιδιαίτερη επικαιρότητα μετά την απόφαση της δημοτικής αρχής Αλέξη Καλοκαιρινού να εισηγηθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο τη διατήρηση των δημοτικών τελών για το 2027 στα ίδια επίπεδα με το 2026, χωρίς νέες αυξήσεις.
Πόσο ακριβό είναι, λοιπόν, πραγματικά το Ηράκλειο; Πόσο περισσότερα εισπράττουν οι άλλοι μεγάλοι δήμοι της Κρήτης και πού βρίσκεται ο μεγαλύτερος δήμος του νησιού στον πανελλαδικό χάρτη;
Η σύγκριση των στοιχείων δίνει απαντήσεις, ανατρέπει εντυπώσεις και ανοίγει μια ουσιαστική συζήτηση για το κόστος των δημοτικών υπηρεσιών και την ανταποδοτικότητά τους.
Ηράκλειο-Χανιά: Σχεδόν διπλάσια έσοδα ανά κάτοικο, παρά τον μικρότερο πληθυσμό
Η σύγκριση ανάμεσα στους δύο μεγαλύτερους δήμους της Κρήτης είναι ίσως το πιο εντυπωσιακό εύρημα της έρευνας.
Ο Δήμος Ηρακλείου, με πληθυσμό 179.301 κατοίκους, εμφανίζει συνολικά έσοδα 18,62 εκατομμυρίων ευρώ από τέλη καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε 103,87 ευρώ ανά κάτοικο.
Στον αντίποδα, ο Δήμος Χανίων, με 111.375 κατοίκους, εμφανίζει έσοδα 22,54 εκατομμυρίων ευρώ, δηλαδή 202,36 ευρώ ανά κάτοικο.
Με απλά λόγια, τα Χανιά, αν και έχουν περίπου 38% μικρότερο πληθυσμό από το Ηράκλειο, εισπράττουν σχεδόν 3,92 εκατομμύρια ευρώ περισσότερα ετησίως από τα συγκεκριμένα τέλη.
Η διαφορά σε κατά κεφαλήν επίπεδο αγγίζει το 95%.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα μεγάλη απόκλιση, η οποία δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη, ειδικά όταν η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται συχνά στο ύψος των δημοτικών επιβαρύνσεων στο Ηράκλειο.
Ρέθυμνο και Άγιος Νικόλαος: Σημαντικά υψηλότερα από το Ηράκλειο
Η ίδια εικόνα επαναλαμβάνεται και στη σύγκριση με τους άλλους δύο μεγάλους δήμους του νησιού.
Στον Δήμο Ρεθύμνης, τα έσοδα από τέλη καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού ανέρχονται σε 9,82 εκατομμύρια ευρώ, που αντιστοιχούν σε 171,57 ευρώ ανά κάτοικο.
Αυτό σημαίνει ότι ο κατά κεφαλήν δείκτης του Ρεθύμνου είναι περίπου 65% υψηλότερος από εκείνον του Ηρακλείου.
Στον Δήμο Αγίου Νικολάου, τα αντίστοιχα έσοδα φτάνουν τα 4,17 εκατομμύρια ευρώ, με τον δείκτη να διαμορφώνεται στα 150,14 ευρώ ανά κάτοικο, περίπου 45% υψηλότερα από το Ηράκλειο.
Η συγκριτική εικόνα των τεσσάρων δήμων είναι χαρακτηριστική:
| Δήμος | Έσοδα ανά κάτοικο | Συνολικά έσοδα |
|---|---|---|
| Χανίων | 202,36 € | 22,54 εκατ. € |
| Ρεθύμνης | 171,57 € | 9,82 εκατ. € |
| Αγίου Νικολάου | 150,14 € | 4,17 εκατ. € |
| Ηρακλείου | 103,87 € | 18,62 εκατ. € |
Το Ηράκλειο βρίσκεται στην τελευταία θέση μεταξύ των τεσσάρων, με αισθητή απόσταση από τους υπόλοιπους.
Κάτω από το μέσο όρο το Ηράκλειο
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα όταν η σύγκριση επεκτείνεται στο σύνολο της χώρας.Σύμφωνα με την έρευνα του MyOTA.gr, οι 332 δήμοι της Ελλάδας εισέπραξαν το 2025 συνολικά περίπου 1,508 δισεκατομμύρια ευρώ από τέλη καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού.
Ο πανελλαδικός δείκτης εσόδων ανά κάτοικο διαμορφώνεται στα 143,88 ευρώ.Το Ηράκλειο, με 103,87 ευρώ, βρίσκεται περίπου 28% κάτω από τον πανελλαδικό μέσο όρο.
Ακόμη και αν η σύγκριση περιοριστεί στην κατηγορία των 90 μεγάλων ηπειρωτικών δήμων και πρωτευουσών νομών, όπου ο αντίστοιχος δείκτης είναι 136,49 ευρώ, το Ηράκλειο παραμένει περίπου 24% χαμηλότερα.Αντίθετα, τα Χανιά βρίσκονται περίπου 41% πάνω από τον πανελλαδικό δείκτη, το Ρέθυμνο 19% και ο Άγιος Νικόλαος 4%.
Αυτό σημαίνει ότι ο μεγαλύτερος πληθυσμιακά δήμος της Κρήτης εμφανίζει σημαντικά χαμηλότερα κατά κεφαλήν έσοδα από τα συγκεκριμένα ανταποδοτικά τέλη, τόσο σε σχέση με τους άλλους μεγάλους δήμους του νησιού όσο και σε σχέση με το σύνολο της χώρας.
Χερσόνησος, Μαλεβίζι, Αποκόρωνας: Οι μεγάλες αποκλίσεις στην υπόλοιπη Κρήτη
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα των υπόλοιπων δήμων του νησιού.Ο Δήμος Χερσονήσου εμφανίζει έσοδα 224,29 ευρώ ανά κάτοικο, ποσό υπερδιπλάσιο από εκείνο του Ηρακλείου.
Στον Δήμο Μαλεβιζίου, ο δείκτης διαμορφώνεται στα 173,02 ευρώ, δηλαδή περίπου 67% υψηλότερα από το Ηράκλειο.Στην Ιεράπετρα καταγράφονται 130,74 ευρώ ανά κάτοικο, ενώ στη Σητεία 167,74 ευρώ.
Ακόμη μεγαλύτερες αποκλίσεις εντοπίζονται στη δυτική Κρήτη.Στον Δήμο Αποκορώνου τα έσοδα φτάνουν τα 379,62 ευρώ ανά κάτοικο, δηλαδή περίπου 3,65 φορές τα αντίστοιχα του Ηρακλείου.
Στον Δήμο Πλατανιά ο δείκτης ανέρχεται στα 322,74 ευρώ και στην Κίσσαμο στα 203,76 ευρώ.
| Δήμος | Έσοδα ανά κάτοικο |
|---|---|
| Αποκορώνου | 379,62 € |
| Πλατανιά | 322,74 € |
| Χερσονήσου | 224,29 € |
| Κισσάμου | 203,76 € |
| Μαλεβιζίου | 173,02 € |
| Σητείας | 167,74 € |
| Ιεράπετρας | 130,74 € |
| Ηρακλείου | 103,87 € |
Οι διαφορές είναι εντυπωσιακές, αν και απαιτούν προσεκτική ερμηνεία.Σε δήμους με ιδιαίτερα ανεπτυγμένη τουριστική δραστηριότητα, τα έσοδα από τα ανταποδοτικά τέλη επηρεάζονται σημαντικά από τις ξενοδοχειακές μονάδες, τα τουριστικά καταλύματα, τις επιχειρήσεις και γενικότερα τις επαγγελματικές χρήσεις.
Επομένως, τα υψηλότερα έσοδα ανά μόνιμο κάτοικο δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι ένα νοικοκυριό πληρώνει αντίστοιχα υψηλότερα τέλη.Ωστόσο, η σύγκριση παραμένει ιδιαίτερα χρήσιμη για την αποτύπωση της συνολικής οικονομικής επιβάρυνσης που συγκεντρώνει κάθε δήμος μέσω των ανταποδοτικών του τελών.
Μόλις το 6,57% των συνολικών εσόδων του Ηρακλείου προέρχεται από τα συγκεκριμένα τέλη
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας αφορά τη συμμετοχή των εσόδων από τέλη καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού στο σύνολο των δημοτικών εσόδων.
Στο Ηράκλειο, το ποσοστό αυτό διαμορφώνεται στο 6,57%.Στα Χανιά φτάνει το 14,53%, στο Ρέθυμνο το 8,29% και στον Άγιο Νικόλαο το 8,28%.
Η διαφορά με τα Χανιά είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική, καθώς η συμμετοχή των συγκεκριμένων τελών στα συνολικά έσοδα του Δήμου Χανίων είναι υπερδιπλάσια σε σχέση με το Ηράκλειο.
Βεβαίως, η αναλογία αυτή επηρεάζεται και από το συνολικό ύψος και τη σύνθεση των εσόδων κάθε δήμου. Δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη μεγαλύτερης ή μικρότερης φορολογικής επιβάρυνσης, αλλά προσφέρει μια πρόσθετη διάσταση στη συγκριτική ανάλυση.
«Παγώνουν» τα δημοτικά τέλη το 2027-Η απόφαση της δημοτικής αρχής Καλοκαιρινού
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η απόφαση της δημοτικής αρχής Ηρακλείου να εισηγηθεί τη διατήρηση των δημοτικών τελών για το 2027 στα επίπεδα του 2026.
Η δημοτική αρχή υποστηρίζει ότι η εισήγηση για τη μη αύξηση των τελών είναι πλήρως στοιχειοθετημένη και ότι τα οικονομικά δεδομένα που τη συνοδεύουν θα παρουσιαστούν αναλυτικά κατά τη συνεδρίαση.
Η επιλογή αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων οικονομικών πιέσεων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με το ενεργειακό κόστος, τη διαχείριση των απορριμμάτων, τις λειτουργικές δαπάνες και τις ανάγκες των δημοτικών υπηρεσιών να επιβαρύνουν σημαντικά τους προϋπολογισμούς.
Το ζητούμενο, επομένως, είναι η διατήρηση των τελών να συνοδευτεί από οικονομική ισορροπία και βελτίωση των υπηρεσιών που παρέχονται στους δημότες.
Το κρίσιμο ερώτημα: Πόσα πληρώνουμε και τι παίρνουμε πίσω;
Υπάρχει, ωστόσο, μια κρίσιμη παράμετρος που δεν πρέπει να παραγνωρίζεται.Τα δημοτικά τέλη καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού έχουν ανταποδοτικό χαρακτήρα. Αυτό σημαίνει ότι τα έσοδα πρέπει να καλύπτουν τις αντίστοιχες υπηρεσίες που παρέχει ο δήμος.
Συνεπώς, το γεγονός ότι το Ηράκλειο εμφανίζει χαμηλότερα κατά κεφαλήν έσοδα δεν αρκεί από μόνο του για να αξιολογηθεί η ποιότητα της οικονομικής του διαχείρισης.Ο δημότης ενδιαφέρεται πρωτίστως για το αποτέλεσμα: την καθαριότητα στις γειτονιές, την αποκομιδή των απορριμμάτων, την κατάσταση των κοινόχρηστων χώρων, τον δημόσιο φωτισμό και τη συνολική ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Παράλληλα, πρέπει να επισημανθεί ότι τα ποσά της έρευνας δεν αποτελούν τις πραγματικές χρεώσεις ενός νοικοκυριού. Αφορούν το σύνολο των εσόδων κάθε δήμου, συμπεριλαμβανομένων των εισπράξεων από επαγγελματικούς χώρους και επιχειρήσεις, διαιρεμένο με τον μόνιμο πληθυσμό του.
Η ανατροπή της εικόνας και το πραγματικό στοίχημα για το Ηράκλειο
Η πανελλαδική συγκριτική έρευνα φέρνει στο προσκήνιο μια πραγματικότητα που δεν έχει αναδειχθεί επαρκώς στη δημόσια συζήτηση.
Το Ηράκλειο, ο μεγαλύτερος δήμος της Κρήτης, εμφανίζει πολύ χαμηλότερα κατά κεφαλήν έσοδα από τέλη καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού σε σχέση με τα Χανιά, το Ρέθυμνο και τον Άγιο Νικόλαο.
Η διαφορά με τα Χανιά αγγίζει το 95%, με το Ρέθυμνο το 65% και με τον Άγιο Νικόλαο το 45%.
Ταυτόχρονα, βρίσκεται σχεδόν 28% κάτω από τον πανελλαδικό δείκτη και περίπου 24% χαμηλότερα από την κατηγορία των μεγάλων ηπειρωτικών δήμων και πρωτευουσών νομών.
Η πρόθεση της δημοτικής αρχής να μην προχωρήσει σε αυξήσεις για το 2027 προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο σε αυτή την εικόνα.
Κι όμως, λοιπόν, το Ηράκλειο δεν είναι τόσο ακριβό όσο συχνά παρουσιάζεται, τουλάχιστον με βάση τα κατά κεφαλήν έσοδα από τα ανταποδοτικά δημοτικά τέλη.
Το μεγάλο στοίχημα, βεβαίως, παραμένει άλλο: να διατηρηθεί η οικονομική επιβάρυνση των δημοτών σε λογικά επίπεδα και ταυτόχρονα να βελτιωθεί αισθητά η ποιότητα των υπηρεσιών που λαμβάνουν.
Γιατί το πραγματικό μέτρο της επιτυχίας μιας δημοτικής πολιτικής δεν είναι μόνο πόσα χρήματα εισπράττει από τους πολίτες, αλλά και πόση αξία επιστρέφει στην καθημερινότητά τους.
Πηγή στοιχείων: MyOTA.gr
